Monumentaal boekwerk over Brongergea

ORANJEWOUD

Het boek dat dezer dagen verschijnt over het buurtschap Brongergea mag gerust een monumentaal werk worden genoemd. In 368 pagina’s en aan de hand van 650 foto’s schetsen samenstellers Jan Wagenmakers, Alt Liemburg en Jitze de Jong een vrijwel compleet beeld van de historie van dit markante plaatsje in het hart van Oranjewoud. Het voormalige kerkdorp werd ooit bewoond door 400 gezinnen en strekte zich oorspronkelijk uit van de Knipe tot aan De Tjonger. De Marijke Muoiwei loopt er dwars doorheen en de meest bekende punten zijn de grafkelders van de families van Limburg Stirum en de uitkijktoren Belvédère, boven op de ,berg van Brongergea.’ Een klein stukje gemeente Heerenveen waar heel veel over te vertellen is, zo bewijzen de schrijvers van het boek ,’t Gea fan Bronger.’ Het wordt 14 juli op de Oranjerie in Oranjestein gepresenteerd aan wethouder Coby van der Laan.

De schrijvers zijn er vijf jaar lang mee bezig geweest. Een bijzondere klus die heel wat onvermoede feiten aan het licht bracht, want ten slotte is Brongergea ouder dan Oranjewoud, Mildam en de Knipe. Het stamt namelijk uit de middeleeuwen. Wagenmakers: ,,Het is samen met Oudeschoot het oudste dorp van de gemeente Heerenveen.’’ Liemburg: ,,Het heeft dan ook een hele kleurrrijke geschiedenis, want de eeuwenoude bewoning bestond niet alleen uit nomaden, boeren, herders en wevers, maar ook de Friese adel had er z’n buitenhuizen. En dat was al ver voordat Albertine Agnes zich hier vestigde om haar lusthof te bouwen. Waarschijnlijk had ze al meerdere malen gelogeerd op een van de ‘staates’ en was het haar in deze omgeving goed bevallen.’’ In het boek is aan de hand van 70 interviews met oud-bewoners een goed beeld goed beeld ontstaan van de onwikkelingen in het buurtschap. Wagenmakers: ,,We hebben geen droog feitenrelaas willen maken, integendeel. Wat wij voor ogen hadden, was een levendig beeld van Brongergea en dat kan alleen als je de bewoners centraal stelt.’’ Het boek is verdeeld in verschillende hoofdstukken die heel overzichtelijk een deel van de rijke historie belichten. Een interessant onderdeel is de geschiedenis van het adellijke buitenverblijf Pauwenburg. Liemburg: ,,Hier werd in 1680 een riolering aangelegd met dure plavuizen, terwijl de mensen in de omgeving in hutten woonden. Die riolering is later opgegraven en daar hebben we nog interessant fotomateriaal van gevonden.’’ De schrijvers van ,Brongergea op ‘e kaert’ maken deel uit van de stichting Brongergea op de Kaert, die zich beijvert om het buurtschap weer op de kaart te zetten. Nu het boekproject klaar is, gaat men zich richten op het uitzetten van een wandelroute langs bekende punten in Brongergea en het samenstellen van een lespakket over het buurtschap voor de Albertine Agnesschool. (Het boek is te bestellen via de website: www.brogergea.info) Harry de Jong

Auteur

Harry de Jong