Recensie: de kunstige bevrediging van Manu Baeyens

Heerenveen

Expositie “aardegroei”, werk van Manu Baeyens bij Melklokaal, tentoonstellingsruimte voor hedendaagse kunst, Heremaweg 20-1 in Heerenveen. Tot 4 juli.

De scheppingsdrift van Manu Baeyens kent geen grenzen. De drang kunst te maken heeft derhalve vele uitwegen en kent talloze vormen. Tussen de overvloed aan ingevingen en uitwerkingen geplaatst in tentoonstellingsruimte Melklokaal spreken de schilderijen het meest aan. Daarin verbeeldt de kunstenaar welhaast op de toppen van zijn kunnen. Terwijl de ruimtelijke werken beter vingeroefeningen zijn, ludieke zinnebeelden. Deze objecten blijven naast het vlakke werk samen geraapte beeltenissen die een glimlach rond de mond trekken. De geschilderde composities zijn qua figuratie primitief in beeld gebracht, schurend tegen de stijl van Cobra. Het is als de verwondering van een kind dat zich spontaan uit en aldus de indrukken uitdrukt. Ook klinkt er het naïeve van de volkskunst uit alle windstreken in door. Rij van hersenspinsels De fantasie gaat in Baeyens-stijl op de loop met de kunst, gestrest klopt het op de deur van onze geest. Woest slaat zijn inspiratie om zich heen, maar kent vele uitvluchten en talloze draaierijen om zich in uit te leven zonder schade aan te richten. In de rij van hersenspinsels die een uitweg hebben in de ruimtelijke uitingen lijken de vlakke kleurige werken rustpunten. Hoewel ook hier de figuratie vol spanning is, zijn ze afgewogen en inzichtelijk evenwichtig. Compositie van een aardgeest Een klanklandschap maant de bezoeker de trap van het Melklokaal te bestijgen. Die omgeving aan geluiden doet het meest denken aan de geboorte van een wezen. De klanken waarmee een leven op de wereld wordt gezet, het testen van de stembanden. Het is Manu zelf die op de band zich laat horen van lieflijk en zachtmoedig gefluister tot agressief en stressig gegil. De compositie van een aardgeest. Het zet de expositie kracht bij, hoewel de eeuwig tikkende, elektronisch aangestuurde, waterdrup de ziel van de tentoonstelling is. Abstracte sfeer In de duisternis op de verdieping komt de installatie aardegroei, waar de hele expositie aan is opgedragen, tot leven in de schemer van groeilampen. In het licht op de voorzolder zijn naast een schilderij diverse ruimtelijke objecten gezet. Een brobbelend geluid komt uit een emmer met schuim, het is de verbeelding van de niet aflatende inspiratiestroom van de bedenker. Er liggen hier enige ambachtelijke handwerkjes als een rode eend en een stoffen knuffeldier. Een abstracte sfeer bijgevolg met vertrouwde beeldvormen. Een verwarrende installatie van een verwarde geest, zo schijnt. Het borrelt en bruist Het is een voortdurend en niet aflatend experiment de beweeglijke geest in toom te houden en de uiting uit te balanceren om de zeggingskracht ervan te behouden. Ondanks de kennis en kunde die de kunstenaar onmiskenbaar met zich torst blijft Baeyens spontaan en speels in zijn werk. Hij is in verbazing over de wereld en het leven daarin. Ieder facet in het bestaan van de mens is aanleiding tot uitdrukken. Onder de huid van humor en joligheid schuilt daarom een meer dan serieuze kunstenmaker. Een kunstenaar die op enige manier geen weg weet met zijn beroeringen. Maar dat schreeuwt zich dwingend om een uiting; letterlijk in het klanklandschap en figuurlijk op doek en in de ruimte. De kunst van Baeyens is een uitweg voor veel ingevingen. Het borrelt en bruist, komt krachtig tot uiting als de eruptie van een vulkaan of de ejaculatie van de man. Baeyens vindt hier een uiterste bevrediging op een primitieve manier. Jurjen K. van der Hoek

Auteur

Harry de Jong