Recensie: expositie van Janus Metsaars

Heerenveen

Tentoonstelling schilderijen van Janus Metsaars bij Kunsthuis LOOF, Gorredijksterweg 73 in Jubbega. Tot en met 31 januari.

Lyrisch abstract met een vleugje dichterlijke vrijheid. Dat oogt in woorden omschreven het werk van Janus Metsaars te zijn. Maar het is zoveel meer dan enkel dat. Meer dan enkel pigment met binder op paneel of linnen, er staat zoveel meer geschreven tussen regels door. Hoewel de schilderijen in zichzelf lijken gekeerd, teruggetrokken en afstandelijk, praten ze zich luidkeels van de wanden in Kunsthuis LOOF. Er valt veel te communiceren met deze kunst. De levendige techniek van het aanbrengen, het zetten en uitsmeren van vlekken, heeft een aangenaam organisch effect. Als zijn het enkele druppels levensvloeistof geklemd tussen twee glaasjes onder een microscoop. In die uitsnede van dat universum, voor het blote oog ongezien, valt het DNA van Metsaars te bemerken. De grondstof verf schijnt een afvalproduct waarin de kunstenaar een tweede leven voorziet. Het vloeit gedrenkt in water uit over de ondergrond, maakt spontaan vlekken en spatten tijdens het werken. In dat kunstzinnig brouwen en modderen vindt Metsaars zichzelf. Er valt veel te ontdekken in de vlekken. De vormgeving op zich is niet te plaatsen: het zijn geen wolkenluchten of vergezichten die ergens op de kaart staan. Wel zetten ze zich in de ruimte tussen droom en werkelijkheid, de geest van de kunstenaar waart daar over het niets. Al borrelend en bruisend neemt de vloeistof verf bezit van het doek. De explosie van kleur staat ondanks dat bedachtzaam tussen de kaders. Wolken kleur trekken in pasteltinten over de met gruis geprepareerde doeken. De werken zijn als fragmenten muurschildering of plakken betonnen vloer. Sterk uitvergrote details van een groter geheel, de kosmos van het atelier. Wat een beeltenis had kunnen worden is overschilderd, waardoor niets meer zo belangrijk is als het iets. Daarbij komt als vanzelf de idee van landschap op. Het werkelijke landschap zoals dat verschijnt voor de horizon, en het abstracte landschap zoals dat pas zichtbaar is op paneel of doek. Uit dat ongeziene landschap van Janus’ geest komt een tastbare omgeving naar voren, waarin de gedachte meditatief kan dagdromen. Zweeft niet weg naar verre einders maar verkent het speelse palet van mogelijkheden, dat in deze techniek ongekend breed is en door Metsaars verdiepend wordt uitgebuit. Hoewel de schilderijen overwegend vlak zijn, zonder perspectief, gaat de schilder met de bezoeker spreekwoordelijk de diepte in. Jurjen K. van der Hoek  Zie ook weblog KUNST-stukjes: jurjenkvanderhoek.tumblr.com  

Auteur

Harry de Jong