Mijn favoriete boek: Voordat ik brand van Gaute Heivoll

Heerenveen

In de rubriek ‘Mijn favoriete boek’ vertelt oud-docent Nederlands Bauke Nauta over ‘Voordat ik brand’ van de Noorse Schrijver Gaute Heivoll. Nauta heeft 35 jaar lesgegeven. Het grootste gedeelte van zijn werkzame leven gaf hij les aan cursisten van de MEAO aan de Fok in Heerenveen en hij heeft later ook lesgegeven aan cursisten van het Friesland College in Harlingen en Leeuwarden.

Gaute Heivoll is een in ons land onbekende schrijver en dat moet snel veranderen, want wat kan die man schrijven! ‘Voordat ik brand’ is gebaseerd op ware gebeurtenissen. Heivoll schreef een deel van de geschiedenis van zijn geboortedorpje Finsland. Dit dorp in Noorwegen werd in 1978 geteisterd door een pyromaan. Als lezer weet je vrijwel meteen wie de dader is: Dag, de zoon van de brandweercommandant en dat maakt het boek nog fascinerender. Deze Dag zwijgt en zorgt voor een langdurige angstperiode die de bewoners van Finsland in zijn greep zal houden. Heivoll reconstrueert de daad en verbindt zijn eigen jeugd met die van de brandstichter. Eigenlijk vertelt Heivoll twee verhalen. Enerzijds is er het verhaal van Dag. Dag wordt opgeroepen voor militaire dienst, maar staat na acht maanden nadat hij is weggestuurd weer voor de deur. Hij vertelt niet waarom. Als hij terugkeert, hebben zijn ouders de indruk dat er iets is veranderd. Anderzijds volgt Heivoll het verhaal van het ik-personage, een wat vreemde ingetogen jongen die zijn best doet om het goede te doen. Hij verzwijgt dat het niet goed gaat met zijn studie aan de universiteit in Oslo. Beide hoofdpersonen hebben meer gemeen. Ze komen uit hetzelfde dorp. Ze komen beiden uit een liefhebbend gezin. Ze zijn op hun eigen manier een beetje vreemd en zijn nauw betrokken bij de branden en trekken op een gegeven moment de wijde wereld in om uit te zoeken wat ze nu eigenlijk willen worden. Dit groeiproces gaat niet altijd even gemakkelijk. Dag slaat helemaal door en wordt pyromaan en de ik-figuur stort zich helemaal op zijn schrijverschap. Het boek is geen klassieke whodunit, maar probeert antwoorden te geven op vragen als: waarom doet iemand zoiets en hoe komt een mens tot crimineel gedrag? Heivoll schrijft met compassie een verhaal dat dwars door je ziel snijdt. Van dit boek zijn alleen al in Noorwegen 800.000 boeken verkocht. Het boek is inmiddels in 15 landen vertaald. Op de voorkant van het boek prijst zijn beroemde Noorse collega-schrijver Karl Ove Knausgård het boek aan met “De mooiste stem van zijn generatie.” Nogmaals: dit boek is een rasaanrader. Deze rubriek komt tot stand in samenwerking met de Bibliotheek Heerenveen, Stichting Literaire Activiteiten Heerenveen en Boekhandel Binnert Overdiep.

Auteur

Redactie