Veenbranden: Een spektakel dat tot nadenken stemt

Heerenveen

We hebben een verassing voor je, zeiden mijn dochter en schoonzoon ergens in januari. Ik kreeg een envelop.

In die envelop zaten drie kaarten voor de musical Soldaat van Oranje. Ja, zei mijn dochter, wij zijn ongeveer de laatste Nederlanders die er nog niet zijn geweest. Iedereen zegt dat het een geweldige ervaring is. Ik was sceptisch, kende het verhaal nog zo’n beetje van de film en kon me weinig bij een musical op een toneel voorstellen. Nou, dat klopte, het is ook een onvoorstelbaar spektakel, waar ik me geen voorstelling van had kunnen maken. Je hoort wel van mensen dat de hele tribune, met al het publiek er op draait en dat het podium stilstaat. Of liever, de vele podia, want er zijn er een heleboel in een grote cirkel. Compleet met water, de zee met golven, de duinen, het strand, een huis in Leiden, sociëteit Minerva in Leiden en nog meer. De zang was niet erg goed, koningin Wilhelmina zong gewoon slecht. Maar het spektakel en de techniek waren wel heel indrukwekkend en overweldigend. En dan het verhaal. Kan ik me van de film niet herinneren dat het erg tot nadenken stemde, deze voorstelling doet dat wel. De scenes komen binnen en laten je voelen wat he is als er oorlog uitbreekt. De vrijheid die je ontnomen wordt, de keuzes die gemaakt worden, hoe vrienden vijanden worden. De wreedheden die gewone mensen elkaar aandoen omdat ze niet aan dezelfde kant staan. Je voelt je er echt middenin. Oorlog, angst, onderdrukking aan de ene kant, moed en verzet aan de andere kant. Daartussen de meelopers en de mensen die het ondergaan omdat ze er nou eenmaal tussen zitten. We gingen naar huis, geen van drieën liefhebbers van musicals, maar onder de indruk en vooral een beetje geschrokken. Oorlog, afschuwelijk maar zo oud als de mensheid. Niemand wil het en toch is het er steeds weer. Als je kunt ga er dan nog heen. Gewoon om een heel klein beetje te voelen wat oorlog betekent. Annabel

Auteur

Harry de Jong