De Creatieve Mens: nostalgie op schaal

Heerenveen

“Een mens moet wat te doen hebben.” Wanneer Boele Schelhaas zijn installatiebedrijf overdoet aan zijn twee zoons, heeft hij na een drukke baan met werktijden van ’s morgensvroeg tot ’s avonds laat opeens niets meer. Om niet stil voor zich uit te zitten kijken en de hele dag niets te doen te hebben, vat hij een oude hobby op als tijdverdrijf.

“Bij mijn eerste baas zat ik eens in de ziektewet en moest ik iets doen. Mijn vader ventte met peterolie en had een petroleumwagen. Deze heb ik opgemeten, een tekening gemaakt en op schaal van één op vijf nagemaakt. Dat vond ik zo leuk en dat ging me zo gemakkelijk af, dat ik toen nog een paar van die karren heb gemaakt.” Een tweede baas volgde en een derde, maar met de laatste werd Schelhaas het niet eens en besloot daarom voor zichzelf te beginnen. De creativiteit kwam op een laag pitje, want er moest gestudeerd worden voor het behalen van de juiste papieren om een eigen installatiebedrijf op te starten. “Ik maak van oude karren en koetsen een model op schaal. Maar ook wel van kruiwagens en melkbussen. De karren zijn van oud hout van een afgedankte leunstoel. Ik zaag daar plankjes van de leuningen en schaaf deze om de onderdelen van de karren uit op te bouwen. Ik maak alles zelf. De spaken in de wielen, de velgen van de wielen. De veringen en stoelsteunen buig ik uit ijzer. De bekleding maak ik zelf en de scharnieren van de kappen van skaileer.” Boele houdt van antiek. Vervoermiddelen uit de tijd van weleer, het vroeger van zijn jeugd. Zo heeft Schelhaas ook zijn eigen levensgeschiedenis geschreven in een boekwerkje dat hij 'Nostalgie' noemde. Met oude platen en prenten, en foto’s van alles wat hij heeft gemaakt. Want als je er niet meer bent dan is alles weg wat je ooit hebt mee gemaakt, vindt hij. Niet alleen maakt Schelhaas de karren tot in detail na, ook zet hij er een paard voor en een boer op de bok. Dat paard vormt hij uit wel drie soorten hout, zoals eiken en vuren, schaaft het glad en beschildert het in de juiste kleuren: een bles en witte sokken, manen en een staart eraan – klaar is kees! De boer is ook van hout en heeft de leidsels strak in de hand. Het tuig met oogkleppen zijn van leer. Alleen de broek en de kiel heeft Boele door een vriendin van hem laten maken. “Wanneer je een voorbeeld hebt, kun je alles zelf maken. In het museum meet ik de karren op, want ik werk niet van plaatjes. Zo heb ik nog een hondenkar, diverse ploegen, een tilbury en een zwarte kerkkoets gemaakt. Ik ben nu nog bezig met een witte landauer. En uit koper sla ik dus melkbussen, petroleumkannen en litermaten. Alles op schaal.” Boele Schelhaas houdt eigenlijk alles voor zichzelf. Soms toont hij zijn werk tijdens Tsjerkepaed in de dorpskerk of in het kleinste museum van Friesland. Maar hij verkoopt niets. “Wat moet zo’n kar wel niet kosten, dat koopt niemand. En wat heb je dan nog, het geld geef je in een uur uit en dan heb je niets meer.” Bent u creatief en wilt u mee in deze rubriek? Of kent u een persoon die daarmee wel in de krant mag? Creatief in de meest brede betekenis: van kunstschilder tot beeldbouwer en van dichter tot muzikant, van klusjesman tot tekenaar en van praatjesmaker tot plaatjesmaker. Geef naam en adres door via info@jurjenkvanderhoek.nl Jurjen K. van der Hoek

Auteur

Redactie