Zó was Heerenveen : Windwatermolen 1918

HEERENVEEN

 Deze door de Werkgroep Oud-Heerenveen uitgekozen foto uit de collectie van het Museum Heerenveen, is in 1918 uitgegeven door drukkerij G. Brouwer & Zoon.

Een watermolen van het spinnenkoptype staat aan een buiten haar oevers getreden ‘wijk’, maar op een eigen perceeltje. Een aantal meters links en rechts van de molen is het verhoogde ‘dijkje’ voorzien van een hekwerk. De foto is duidelijk genomen op een natte herfst- of voorjaarsdag. Rechts op de achtergrond zien we het molencomplex van Siebenga met de enorme houtopslagloods en de houtzaagmolen in volle glorie. Op het moment waarop deze foto is genomen staat deze in 1858 gebouwde molen er dan al zo’n jaar of zestig. De watermolen ziet er wat verwaarloosd uit; de wieken hebben broodnodig nieuwe zeilen nodig. In 1832 is B.C.G. van Haeften, directeur der posterijen in Heerenveen, samen met enkele mede/eigenaren bezitter van de molen. Kort voor 1837 komt het molenperceel met opstal in het bezit van koopman Siebe Tuijmelaar, die het eveneens met enkele mede-eigenaren moet delen. Deze groep heeft het perceel door koop verkregen. In 1857 vindt een ‘scheiding van goederen’ plaats, en wordt de molen volledig eigendom van Siebes zoon Cornelis Tjepko Tuijmelaar, evenals zijn vader koopman. Na zijn overlijden wordt diens weduwe Elizabeth Theodora Hendrica Blom, samen met haar vijf kinderen de officiële eigenaresse van het bezit. In het kadaster wordt vermeld dat de molen op locatie Konijnenpolle A-427 staat. In 1889 brengt opnieuw een verdeling van bezit een verandering, zodat het perceel 30 centiare groter wordt en het alleen-bezit van de weduwe. De weduwe, die inmiddels is verhuisd naar Haarlem, beschouwt het bezit nog slechts als ‘geldswaarde’. In 1903 wordt Hobbina Daniëla van Heloma, bewoonster van het Grote Huys op het Breedpad, eigenaresse van het perceel. In 1917 is de gemeente Schoterland koper; dan wordt de locatie genoemd ‘Roode Dorp A-2082. De Bouwvereniging Heerenveen-Schoterland mag er een straat  aanleggen en in 1919 wordt begonnen met de bouw van de eerste drie huizen aan de Van Dekemalaan. Meer gedetailleerde informatie is te vinden op de website van de Werkgroep Oud-Heerenveen, www.werkgroepoudheerenveen.nl (zoeken op windwatermolen).

Auteur

Harry de Jong