Vertaalster Jenny Erpenbeck naar Heerenveen

HEERENVEEN

 Rob Kerkhoven is historicus, columnist van deze krant en boekenlezer. Gedurende het literaire seizoen bespreekt hij voor de Heerenveense Courant zes Nederlandse schrijvers die kort daarna in Heerenveen optreden. Zijn vierde bijdrage betreft vertaalster Elly Schippers.

Schippers studeerde germanistiek in Amsterdam, was 18 jaar lerares Duits en maakte in 1990 van vertalen haar hoofdberoep. “Ik heb het lesgeven met veel plezier gedaan, maar op een bepaald moment vond ik het geen uitdaging meer. Bij het vertalen heb ik zoiets nog nooit gehad. Elk boek opent een nieuwe wereld, elke keer moet je weer in een andere huid kruipen en je een ‘nieuwe taal’ eigen maken. Het verveelt nooit”, zei Schippers er zelf over. Hoe pak je dat aan, een vertaalster bespreken? Ik achtte mezelf niet gekwalificeerd een Duitse roman met de Nederlandse vertaling te vergelijken. Duits lezen gaat goed, maar om nu te gaan beoordelen of een bepaalde passage goed vertaald is? Na wat googelen koos ik voor het door Schippers vertaalde ‘Een handvol sneeuw’ van Jenny Erpenbeck, mede omdat Erpenbeck voor dat boek in 2015 de Europese Literatuurprijs ontving. In het Duits heet het boek trouwens ‘Aller Tage Abend’. Dat lijkt absoluut niet op ‘Een handvol sneeuw’! Vertalen is keuzes maken! Ben zeer benieuwd wat Schippers daarover te zeggen heeft. Een handvol sneeuw bestaat uit vijf delen. In elk deel voert Erpenbeck haar hoofdpersoon ten tonele in een andere tijd en een andere omgeving: in een dorpje in het (destijds) Oostenrijkse Galicië aan het begin van de 20e eeuw, daarna direct na de Eerste Wereldoorlog in Wenen, vervolgens gedurende de jaren veertig in de stalinistische Sovjet-Unie, dan in de DDR en ten slotte na de val van de Muur in een Berlijns bejaardenhuis. Zoals Erpenbeck haar hoofdpersoon in deel één als baby van acht maanden laat sterven, zo laat ze haar ook aan het eind van de andere delen doodgaan, waarna ze in een daaropvolgend intermezzo uitlegt wat er gebeurd zou zijn als ... Als de ouders een handvol sneeuw hadden gepakt, als ze in de DDR niet van de trap was gevallen, als ...... Aan het eind van deel vijf laat ze haar een dag na haar negentigste verjaardag definitief overlijden. Prachtig boek! Mooi vertaald ook, … denk ik. Op maandagavond 13 februari is Elly Schippers te gast bij Stichting Literaire Activiteiten Heerenveen (SLAH) in Museum Belvédère. Reserveren kan via reserveer@slahheerenveen.nl       Rob Kerkhoven

Auteur

Harry de Jong