De Creatieve Mens: oude muziek op klavecimbel

Heerenveen

“Het is een opdracht, een gave en deels is het mijn lot.” Marnix Mooibroek is musicus. Hij speelt oude muziek van voor 1685 op klavecimbel en fluit. Want volgens hem is de muziek door Bach vals gemaakt. Marnix maakt geen opnamen van zijn muziek, en luistert zelf nauwelijks naar hedendaagse klanken.

“Ik vind dat mensen naar concerten toe moeten in plaats van thuis plaatjes draaien. In die zin is de geluidsdrager de ondergang van de levende muziek.” En Bach? “Hij heeft het kerkorgel laten bouwen. Die pijpen zijn lastig om almaar te stemmen. Dus heeft Bach bepaald dat de kamertoon op 440Hz staat. Daarom is iedere vleugel vals gestemd. Alle vormen van muziek die nu worden uitgevoerd zijn vals.” Het klavecimbel is perfect zuiver te stemmen weet Marnix. Alleen de duivelse tweeklank zit dwars, maar die wordt dan ook niet gebruikt. “Als ik een stuk muziek maak, zit ik er helemaal in, dan ben ik weg. Moet je ook niet tegen me aan praten, dan zit ik in een andere dimensie. Kan ik dat uit leggen? Nou, nee. Ik ben geen beelddenker. Ik haal mijn inspiratie uit de natuur. Het heeft met licht te maken, en met kleuren. Er zijn tweeduizend verschillende soorten stemmingen beschreven, en wel meer dan 20 duizend zijn onbeschreven. Dat is muziek. Je gaat zitten en je maakt stemming.” Op zesjarige leeftijd had Marnix zijn eerste les op de blokfluit. “Een week later kende ik het boekje uit mijn hoofd.” Hij bezoekt het conservatorium en haalt kennis uit het buitenland. Marnix speelt bij voorkeur muziek van anonieme componisten, want hij vind deze veel genialer dan alles wat er is. Van mensen van nu noemt hij Bjørk en Kate Bush. In de klassieke muziek heeft hij de pianist Horowitz als voorbeeld. “Al zijn werk heb ik op de plaat, dat dan weer wel. Dan zet ik de derde van Rachmaninov op en draai tegelijkertijd Deep Purple. Allebei op het hardst, niemand begrijpt dat. Maar het precies hetzelfde. Maar die popbandjes, dat is eigenlijk niets. Trek je de stekker eruit dan vallen ze stil. Zie je iemand optreden en deze tikt de maat mee met zijn voet, dan weet ik dat het geen muzikant is.” Eerst gaat de ontwikkeling van de kleine Marnix nog gelijk op met de kerkmuziek, maar later komt hij in aanraking met de echte oude muziek. Hij vindt fluit leuk, want daar kun je kinderen les op geven. Maar het klavecimbel is voor gevorderden. “Ieder stukje muziek is allang geschreven. Op de eerste scheppingsdag was al die muziek al klaar. Ik ben van de gnosis: die weet alles al, de rest is zinloos. Maar het houdt me wel lekker bezig. Met het oude notenschrift als bron.” Naast muzikant is Marnix poëet. Bij tekeningen van oude liefde Aukje Terpstra schrijft hij abstracte gedichten. “Wanneer je met dit werk aan de gang gaat kom je jezelf tegen. Er is soms de noodzaak om diep te duiken. Helemaal wanneer ik optreed, ik voel iedere blik in de zaal. Maar ik slik geen pillen, want dat is vals.” Bent u creatief en wilt u mee in deze rubriek? Of kent u een persoon die daarmee wel in de krant mag? Creatief in de meest brede betekenis: van kunstschilder tot beeldbouwer en van dichter tot muzikant, van klusjesman tot tekenaar en van praatjesmaker tot plaatjesmaker. Geef naam en adres door via info@jurjenkvanderhoek.nl. Jurjen K. van der Hoek

Auteur

Redactie