De Creatieve Mens: verhalend schilderen

Heerenveen

“Mooi voor het nageslacht, om te bewaren.” Veel van de plekjes op zijn aquarellen liggen er niet meer zo bij zoals hij ze toen daar heeft gezien. Joop Kramer vraagt zich af welk museum hij deze kan nalaten. Joop werd 90 jaar geleden in Hoogezand geboren, had al vroeg veel fantasie en haalde op de lagere school, later op de middelbare school, voor tekenen steevast een negen. Hem werd geadviseerd daarin door te gaan, maar Joop werd, nadat hij was gezakt voor zijn eindexamen, opgeroepen voor dienst in Indië. Na de oorlog dacht hij dat het opbouwende Nederland meer had aan een docent lichamelijke opvoeding dan aan een tekenleraar. Hij werd na de opleiding gymleraar in Bussum en later conrector en schoolleider in Hilversum.

“Twee jaar voordat ik met pensioen zou gaan, ben ik een opleiding aan de tekenacademie gaan volgen. Want ik wilde niet in een gat vallen. In 1986 had ik mijn eerste expositie met aquarellen en gouaches. Zes jaar later kocht ik een kleine woonboerderij aan de Tjongervallei. Toen ben ik boerderijtjes, huisjes, fabrieken en kerken in de omgeving gaan schilderen. Vooral plekken en situaties die op het punt stonden te verdwijnen.” Bouwvallen bij hem in de buurt, de productielijn van de kozijnenfabriek, de leerlooierij en de gasfabriek in Gorredijk, het circus in Heerenveen en het gemeentehuis in Beetsterzwaag. Joop schildert alleen in de buitenlucht en werkt de uiterst gedetailleerde schetsen uit in zijn atelier. Hij maakt schilderijen van gebeurtenissen die hem op het gevoel werken. Hij schildert verhalend. Zijn werken zijn kijkplaten volgepakt met symbolische verwijzingen. “Mijn laatste werk is vrolijk in felle kleuren. De figuratie erin bouw ik op en werk ik uit met deksels, dopjes, muntstukken en rechte lijnen langs de liniaal getrokken. In de beeltenissen merk je dat ik een echte schoolmeester ben, want ik vertel er een compleet verhaal in. De aardbeving op Haïti in 2010 en de tsunami op Atjeh roerden me zo, dat ik er schilderijen van heb gemaakt. Allemaal chaos, maar waar ik dan op elk schilderij toch een sprankje hoop in verwerk: een plantje dat met drie bloemen zaad voor de toekomst maakt en een badeendje van het kind waarvan de moeder is omgekomen.” Joop gaf schilderles tot hij er zat van was, want in de uitgebreide lessen kwam ieder facet van zijn stijl aan de orde. De eerste les één verdwijnpunt, de tweede les twee verdwijnpunten, de derde les ovaaltjes en zo door tot er tien lessen om waren. “Ik bouw het op en dan pas kan men aan het werk. Dat ligt aan mijn vak, want als je ringen geeft moet je de leerlingen eerst leren dat ze zich goed vasthouden. Dan moet je ervan overtuigd zijn dat ze er niet uitvallen voordat ze mogen zwaaien.” Het laatste werk kenmerkt zich door de heftige kleurstellingen en het opgeruimde karakter. “Dat doe ik omdat ik op een planeet woon in een onmetelijk heelal waar toevallig zuurstof omheen zit, water voorkomt en waar leven is. En dat ik als levend wezen, niet als slak of spin maar als mens, daar op gekomen ben. Dat maak ik nu 90 jaren mee en dat stemt me zo tevreden dat ik vrolijke kleuren gebruik.” Bent u creatief en wilt u mee in deze rubriek? Of kent u een persoon die daarmee wel in de krant mag? Creatief in de meest brede betekenis: van kunstschilder tot beeldbouwer en van dichter tot muzikant, van klusjesman tot tekenaar en van praatjesmaker tot plaatjesmaker. Geef naam en adres door via info@jurjenkvanderhoek.nl. Jurjen K. van der Hoek

Auteur

Redactie