Zó was het Breedpad rond 1910

HEERENVEEN

 De Werkgroep Oud Heerenveen heeft deze keer geen foto, maar een ansichtkaart uit het archief van Museum Heerenveen uitgekozen.

De ansichtkaarten zijn ook verkrijgbaar (zo lang de voorraad strekt) in de bibliotheek aan het Burgemeester Kuperusplein. Elke dinsdagmiddag van 13.30 tot 17.00 uur is een lid van de Werkgroep daar in het Historisch Informatie Punt (HIP) aanwezig om uw vragen met betrekking tot Heerenveen in vroeger tijden te beantwoorden. Deze ansichtkaart hangt als grote poster in het museumcafé in Museum Heerenveen aan de Minckelersstraat. Op de foto ligt linksonder de Spandawbrug over de noordzijde van de Molenwijk, die toen niet was gedempt. De brug was van een degelijke houten constructie, waaraan de laatste herstellingen in 1894 zijn gedaan. De eerste naam was Valbrugje. In de Franse tijd krijgt de brug de naam Semlersbrugje. Maire (Burgemeester) Semler woont dan in het Groote Huys (nu Kuipers Verzekeringen) en is eigenaar van het houten brugje. Als na de Napoleontische tijd graankoopman Bote Spandaw met zijn gezin in een huis naast het brugje komt wonen, verandert de naam in Spandawbrug. De familie heeft er bijna de hele 19e eeuw gewoond. Tegenover de Herenwalsterbrug zien we aan de wal op de Heerenwal naast de Veenscheiding ‘it lytse húske’, de ‘ambts’woning van de brugwachter. Brugwachters hadden vaak een nevenberoep omdat daar voldoende tijd voor was; het ‘brêgewippen’ was geen dagtaak. Bovendien was het geen vetpot. Wanneer het huisje ten gerieve van schoenmaker-brêgewipper Gjalt Keimpema is gebouwd is niet te zeggen, maar waarschijnlijk stond het huisje er kort voor 1914. In 1914 sloot Keimpema  waarschijnlijk een dienstverband met de eigenaar van de brug Engelen. Daarvóór vervulde Willem de Ruiter die functie in combinatie met het barbierschap. In juli 1910 wordt melding gemaakt dat brugwachter De Ruiter van elke doorvarende schipper 2 centen wipgeld vordert. Hij had een bord vervaardigd met de mededeling dat het de schippers uitdrukkelijk verboden was om ‘zelf te wippen’. Aan de kant van het Breedpad zien we tegenover de brug een rustiek plantsoentje. Op 12 januari 1906 meldt de Hepkemakrant met trots, dat de  ruimte voor het huis van Mejuffrouw van Heloma aan het Breedpad, ’veeltijds een modderpoel’, door de gemeente is herschapen in een keurig plantsoentje. De Vereniging van Handelaren dient op 7 april 1920 een protest in bij het gemeentebestuur van Schoterland om het plantsoentje voor de woning van mr. T.S. Tromp, die in het Groote Huys woont, weg te halen ten dienste van het laden en lossen. Op 12 april 1921 stellen Burgemeester en Wethouders voor om vanwege de verkeersveiligheid het plantsoentje niet te verwijderen. De verkeersveiligheid zou door het verwijderen ervan alleen maar groter worden. Bovendien zouden de kosten van bestrating te hoog worden. Er is veel meer te vertellen over dit Panorama Breedpad. De volledige tekst is te vinden op de website van de Werkgroep  www.wergroepoudheerenveen.nl , hip-time magazine 29.

Auteur

Harry de Jong