Veenbranden: Kwakzalverij

Heerenveen

Toen de medische wetenschap nog in de kinderschoenen stond had je huismiddeltjes. Die waren soms verrassend effectief. Vaak gemaakt van kruiden, die ook nu nog in de farmacie gebruikt worden. Er zitten stoffen in, die wij nu dure namen geven, maar die gewoon werken.

De meeste medicijnen die tegenwoordig voorgeschreven worden zijn synthetisch vervaardigd. Vaak zijn de werkzame stoffen uit planten chemisch nagemaakt. Bijvoorbeeld de berk, dat was vroeger een heilige boom vanwege verschillende genezende eigenschappen. Berkensap werkt onder andere als een zuiverend middel en is een medicijn dat artritis verlicht. Moeders weten dat venkelthee de melkproductie ondersteunt bij borstvoeding. Kruiden kosten weinig. En dat is eigenlijk een valkuil. Want hoe duurder, hoe beter het helpt. In de middeleeuwen, en een paar honderd jaar er na, telden mensen veel geld neer voor kwakzalverij. In verre landden worden tijgers en neushoorns en andere dieren afgeslacht. Van hoorns en organen worden middelen gemaakt die voor kapitalen verkocht worden. Vaak gaat dat om beter presteren bij seks. Maar ook andere dingen leveren veel geld op. Seks met een maagd zou aids genezen, wordt in sommige landen in Afrika geloofd. Wij, in het verstandige en rationele westen geloven dat soort onzin niet meer. Hoewel? Bij de vorige Heerenveense Courant zat een bijlage:  Lief lijf en lekker leven. Vol met producten waar we gezond van zouden worden of die kwalen zouden genezen. Toelichtende teksten vol met vage beweringen. Nergens garanties, maar inspelen op uw angst voor ellende en uw hoop op genezing. Adviezen  om dure pillen te slikken, waar de werking niet van is bewezen. Wel altijd geïllustreerd met blije mensen, die er goed uitzien. Natuurlijk is alles op natuurlijke basis. Alsof dat een garantie is, de meeste vergiften komen regelrecht uit de natuur. Er wordt een vermogen verdiend aan onze angst om oud, ziek of gebrekkig te worden. De enigen, die er zeker beter van worden zijn de producent en de verkoper. Kwakzalverij tiert nog steeds welig. Maar ach, als je gelooft dat het helpt, dan helpt het vaak ook. Mensen die placebo’s slikken worden ook vaak beter. Zelfs als ze weten dat het een nepmiddel is. En dat is wel wetenschappelijk bewezen! Kwakzalverij, je kunt er nog steeds rijk van worden. Annabel

Auteur

Harry de Jong