Interview: ,Het taboe op angst doorbreken’

HEERENVEEN

 Cabaretière Marjolijn van Kooten mag je rustig uniek noemen met haar programma Geen Paniek. Het gaat namelijk over de angsten en depressies waarmee de Amsterdamse zelf jaren heeft geworsteld.

Angst om van huis te gaan en angst voor grote groepen mensen. Marjolijn had het er moeilijk mee. Woensdagavond 19 april staat ze in het Posthuistheater in Heerenveen. Meer dan honderd kilometer van huis en met een paar honderd ogen op zich gericht. Alleen de gedachte al zou haar tien jaar geleden een rolberoerte hebben bezorgd. Nu kijkt ze ernaar uit. Marjolijn: ,,Die angsten zijn er bij mij heel langzaam ingeslopen. Eerst werd ik steeds banger om naar plaatsen te gaan waar het druk was en vervolgens raakte ik in paniek als ik het gevoel had dat ik ergens niet meer weg kon komen. Zoals in een overvolle trein en in de file op de autosnelweg. Dus zorgde ik ervoor dat ik niet in de spits op reis ging. Ik studeerde toen nog communicatiewetenschappen aan de universiteit van Amsterdam en op een gegeven ogenblik werden mijn angsten zo groot dat ik niet meer naar college durfde. Sterker nog: ik durfde op een gegeven moment zelfs de deur van mijn huis niet meer uit. Toen ben ik hulp gaan zoeken.’’ ,,Ik was 22 toen die angsten begonnen, daarvoor had ik nooit ergens last van. Integendeel, ik was iemand die alles durfde. Maar psychische ziektes zitten wel in mijn familie, dus ze zijn overdraagbaar. En ik heb van jongs af aan faalangst gehad, dus daar zijn die angsten waarschijnlijk uit voort gekomen. Ik had ook anorexia kunnen krijgen, het is maar net waar je aanleg voor hebt.’’   ,,Ik ben een tijd in dagbehandeling geweest, maar na een jaar durfde ik nog mijn woonplaats niet uit. Ik dacht: als mijn auto stuk gaat, moet ik wel naar huis kunnen lopen. Dus verder dan op loopafstand van mijn huis ging ik niet. Als ik op de fiets was, durfde ik verder, want dan kun je immers altijd naar huis terug. In die tijd zag ik een documentaire over psychiater Bram Bakker, een man die gespecialiseerd was in paniekaanvallen. Ik heb een afspraak met hem gemaakt en dat was mijn eerste grote uitdaging. Hij woonde in een andere plaats en ik moest er met de auto heen. ’s Nachts ben ik die route gaan oefenen met mijn auto, zodat ik voorbereid zou zijn als ik overdag in een file zou belanden.’’   ,,Ik ben bij hem in therapie gegaan en hij heeft nieuwe wegen voor mij geopend. In mij heeft altijd een passie voor theater gesluimerd en hij heeft ervoor gezorgd dat ik daar wat mee ging doen. Ik ben een theateropleiding gaan volgen en daar kwam mijn aanleg voor cabaret naar boven. Met mijn afstudeervoorstelling heb ik meegedaan aan een cabaretfestival en ik haalde zowaar de finale. Vervolgens kwam ik bij een impresario terecht en sindsdien ben ik op pad als cabaretière.’’ ,,Ik weet nu ook waarom ik zo onbevangen op een podium sta. Mijn angsten kwamen voort uit het gevoel dat ik de controle kwijt zou raken. Dat ik opgesloten zou zijn. Maar op een podium ben ik degene die de controle heeft. De ultieme controle. Ik heb de voorstelling geschreven, dus ik weet van minuut tot minuut wat er gaat gebeuren. Ik heb de touwtjes in handen en weet zelfs precies wanneer er wordt gelachen.’’ ,,Ik heb me jarenlang geschaamd voor mijn angsten, maar nu wil ik de mensen erover vertellen. Dat doe ik met humor, want humor relativeert. En het mooie is dat mijn psychiater ook deel uitmaakt van de voorstelling. Op deze manier hoop ik op mijn eigen manier  het taboe op angst te doorbreken en wil ik andere mensen met angstklachten laten zien dat er hoop is.’’ Kaarten reserveren kan via www.posthuistheater.nl Harry de Jong

Auteur

Harry de Jong