De Uitdaging: “Persoonlijke woorden vinden”

Heerenveen

In de rubriek De Uitdaging portretten van mensen met een bijzonder verhaal en de uitdaging in hun leven. Deze keer Ella van Halderen. Ella is spreker bij uitvaarten en is trouwambtenaar.

Van kinds af aan las Ella van Halderen (62) graag en veel. In de bibliotheek had ze als kind alle boeken van haar leeftijdscategorie al uit en moest ze wachten totdat ze oud genoeg was voordat ze boeken uit een andere leeftijdscategorie mocht kiezen. Ze wilde dan ook graag journalist worden. Stukjes schrijven leek haar geweldig. Maar het liep anders. Ze is in de onderwijsbegeleiding gaan werken, waar ze ook veel voor schreef, waaronder lesmateriaal en -methoden. Dat beviel goed en daar werkte Ella 36 jaar lang met veel plezier. Maar ze was ook toe aan iets er bij. Uitvaartspeeches “Toen onze kinderen gingen studeren en de deur uit gingen, vond ik dat ik wat naast mijn volledige baan moest doen. Spreken bij uitvaarten, dat was iets wat ik wel wilde worden. Ik sprak altijd graag en vond het leuk om te presenteren. Mijn moeder is overleden toen ik nog jong was en de dood heeft mij sindsdien altijd wel beziggehouden”, zegt Ella van Halderen. Ze stuurde een paar mails de wereld in met de vraag hoe ze uitvaartspreker zou kunnen worden en kwam bij een landelijke organisatie terecht. Daar volgde ze de opleiding, liep ze stage en daar ging ze uiteindelijk aan de slag als spreker. “Ik werd spreker in Friesland en leerde Frysk schrijven bij de Afûk zodat ik ook Friestalige speeches kon houden. Er is veel behoefte aan Friese sprekers en het is dan fijn dat je in de taal van de mensen, het levensverhaal kunt vertellen.” In gesprek Elf jaar geleden hield Ella haar eerste toespraak bij een uitvaart. “Ik was eigenlijk helemaal niet nerveus. Dat is ook iets wat ik niet in mij heb, ik ben altijd vrij rustig.” Ze houdt ongeveer vijftig toespraken per jaar. “De uitvaartverzorger belt mij met de vraag of ik voor een bepaalde crematie of begrafenis de toespraak kan verzorgen. Ik neem dan contact op met de familie en maak een afspraak voor een gesprek. Dat moet altijd snel, want je hebt maar een paar dagen de tijd, er staat altijd druk op.” Bij de familie thuis gaat Ella in gesprek met de mensen over hoe zij de uitvaart voor ogen zien of ze speciale wensen hebben en over het leven van de overledene. En dan begint ze te schrijven. Beeldend “Ik probeer altijd verdiepingsantwoorden te krijgen. Ik ben niet zo geïnteresseerd in alle adressen waar mensen gewoond hebben, maar ben geïnteresseerd naar wat er achter zat. Hoe was de jeugd? Waar speelde hij of zij mee? Ik probeer beelden op te roepen bij mensen, dan kan ik er ook vertellend over schrijven.” Als ze haar toespraak af heeft, laat ze deze altijd lezen aan de nabestaanden. Dat doet ze om twee redenen. “De tekst moet gewoon absoluut goed zijn en de tweede reden is dat de naaste familie dan weet wat ik ga zeggen, dan weten ze waar de pijnpunten zitten.” Trouwambtenaar Het beeldend schrijven past Ella ook toe in haar werk als trouwambtenaar. “Sinds zeven jaar ben ik trouwambtenaar in de gemeente Heerenveen en sinds anderhalf jaar ook in de gemeente Opsterland. Ik werd trouwambtenaar toen onze zoon en schoondochter gingen trouwen. Mijn zoon zei me dat hij het wel leuk zou vinden als ik hem zou trouwen. Maar ik wist niet of dat zomaar kon. Ik nam contact op met de gemeente Heerenveen en ik werd uitgenodigd voor een gesprek. Toen werd ik gevraagd of ik trouwambtenaar wilde worden. Dat heb ik gedaan en daar heb ik nog nooit een seconde spijt van gehad. In combinatie met het spreken bij uitvaarten is het sluiten van een huwelijk of geregistreerd partnerschap een mooie afwisseling.” Collega Sinds 1 juli dit jaar heeft Ella samen met collega Wouter Jongstra een eigen bedrijf: Mare - Sprekers bij uitvaarten. “Dat heb ik gestart omdat ik me niet meer senang voelde met de organisatie waar ik eerst voor werkte. Ik was toe aan iets anders. Voor Wouter gold dat ook.” Voor Ella is het belangrijk dat ze met iemand samenwerkt. Ze heeft iemand nodig om mee te sparren. “Wouter en ik werkten al jaren samen als sprekers en bestuurders. En het is fijn om met een collega te kunnen praten over de uitvaarten. Thuis doe ik dat ook wel, maar dat is toch anders. Thuis weten ze niet hoe het is om daar te staan achter het spreekgestoelte of hoe het is als je met de nabestaanden praat. Een collega weet dat wel, die weet precies wat ik bedoel.” Woorden vinden “Mijn uitdaging is om steeds weer persoonlijke woorden te vinden die passen bij het afscheid van het leven. Ik wil steeds weer nieuwe woorden bedenken. Het schrijven van speeches is geen automatisme en dat wordt het ook nooit. Iedere situatie is anders, ieder mens is anders en ieder leven is zo anders.” Ella doet dit werk omdat ze het zo boeiend vindt dat je in een hele korte tijd heel dicht bij mensen komt. “Je leert mensen echt kennen en begint te begrijpen waarom ze doen wat ze doen. Vroeger wilde ik journalist worden, dat kwam er niet van, maar ik ben nu echt geworden wat ik wilde.” Mieke van Veen

Auteur

Redactie