De Uitdaging: “Bewustwording rondom dementie creëren”

Heerenveen

In de rubriek De Uitdaging portretten van mensen met een bijzonder verhaal en de uitdaging in hun leven. Deze keer Nynke Koerts, Femke Teijken en Elisa Luimstra die bezig zijn met een dementieproject in Heerenveen.

Nynke Koerts, Femke Teijken en Elisa Luimstra zijn drie studenten verpleegkundige aan de NHL in Leeuwarden. Momenteel zijn ze bezig met hun minor Happy & Healthy Ageing waarvoor ze, samen met veertien andere studenten, aan een project werken om de gemeente Heerenveen dementievriendelijk te maken. De groep studenten is in twee groepen verdeeld: een groep die succesverhalen verzamelt en een groep die voor de pr en communicatie zorgt. Nynke, Femke en Elisa zitten in die laatste groep.

Sociaal Domein Fryslân

“Het project is ontstaan uit de werkplaats Sociaal Domein Fryslân. Dat is een samenwerking tussen verschillende Friese gemeentes. Heerenveen zit daar ook tussen. De gemeente is toen naar de werkplaats gegaan omdat ze Heerenveen dementievriendelijker wil maken en vroeg of er studenten waren die daarbij konden helpen”, zegt Nynke Koerts. Een docent van de minor wilde dat project wel in de minor betrekken omdat het in relatie staat met Happy & Healthy Ageing. “Zo is het bij ons geïntroduceerd. Vorig jaar zijn ze ermee begonnen en wij zijn de tweede groep die er twintig weken lang aan werken”, aldus Femke Teijken.

Bewustwording

Maar hoe maak je een gemeente dementievriendelijk? “Dat is lastig om te definiëren. Het doel voor ons is om mensen er bewust van te maken”, zegt Nynke. “Je hebt bijvoorbeeld een reclame op tv waarin een verwarde man op straat is te zien en iedereen laat hem staan. Niemand weet wat te doen. Wij willen de mensen bewust maken dat het een groter wordend probleem is en dat zij dat zelf ook kunnen tegenkomen”, vult Femke aan. De communicatiegroep probeert ook de samenwerking met de groep van de succesverhalen, de Whitebook groep, aan te gaan. De communicatiegroep wil die verhalen delen op hun Facebookpagina, https://www.facebook.com/DementieVriendelijkHeerenveen/. “Zo breng je het onder de aandacht en ik denk dat dat wel een deel is van hoe je een gemeente dementievriendelijk maakt”, aldus Nynke. “Eerst bewustwording van dat er mensen zijn met dementie en dat dat aantal mensen groter wordt. En daarna komt hoe je ermee om kunt gaan”, voegt Elisa Luimstra toe.

Succesverhaal

De Whitebook groep verzamelt zogenaamde succesverhalen. Verhalen van verschillende soorten mensen die met dementie te maken hebben. Elisa, Femke en Nynke zijn ook zelf langs geweest bij iemand die dementie heeft. Femke: “Diegene kreeg de diagnose, maar wilde niet bij de pakken neer gaan zitten. Hij wilde iets gaan doen. Toen heeft hij voor zichzelf een structuur gebouwd en een strakke agenda gemaakt, want hij kan zich niet meer bedenken: nu kan ik dit gaan doen. Hij zwemt elke ochtend en doet vrijwilligerswerk. Met hem gaat het heel goed, dus dat is ook iets wat je mee kunt nemen in je succesverhalen.” Maar een succesverhaal kan ook een supermarkt zijn die extra aandacht heeft voor mensen met dementie.

Volksziekte

“Een steeds grotere groep oudere mensen krijgt dementie. Over een aantal jaar is de verwachting dat 1 op de 5 dementie krijgt. Bij vrouwen is dat zelfs 1 op de 3”, zegt Elisa. “Door de babyboomgeneratie hebben we straks een hele grote populatie ouderen. En hoe ouder mensen zijn, hoe meer risico er is om dementie te krijgen. De verwachting is dat dementie straks een volksziekte is”, voegt Nynke toe. Daarom vinden de studenten het ook belangrijk om mensen echt bewust te maken van dementie. Naast het publiceren van verhalen op Facebook, is de groep ook aan het kijken of ze op de kerstmarkt kunnen gaan staan om flyers uit te delen en mensen aan te spreken. Dit om mensen over het onderwerp te laten nadenken.

Bewust maken

“Onze uitdaging is om zoveel mogelijk mensen te bereiken en bewust te maken van dementie. Er is veel onwetendheid rond het onderwerp. Mensen leggen niet snel de link dat iemand bijvoorbeeld ook dement kan zijn als diegene verward overkomt of bijvoorbeeld vergeet af te rekenen en zelf wel overtuigd is dat hij dat heeft gedaan”, zegt Nynke. Femke voegt toe: “Ik vind het persoonlijk ook jammer dat iemand met dementie al snel gezien wordt als gek. Dan gaan ze dingen uit hun verband rukken en iets heel anders vertellen. Dat is niet waar. Als je dementerenden rust en tijd gunt, komen ze er wel op en komt het wel goed.”

Onderschat

Dat laatste is ook wat de studenten tot nu toe is opgevallen. Dat mensen met dementie vaak onderschat worden. “Maar dat is niet zo. Je doet er nog steeds toe. Als iemand heel erg dementie heeft, kan diegene misschien minder dan iemand met lichte dementie, maar het is nog steeds je vader of je broer”, zegt Nynke. De groep merkt dat mensen vaak denken: ik weet niet hoe ik ermee om moet gaan, dus laat ik er maar niet mee omgaan. Femke: “Zodra iemand vertelt dat diegene dementie heeft, wordt er heel anders tegen ze gesproken. Alsof ze kinderen zijn. Terwijl, als die man die wij spraken niet had verteld dat hij alzheimer had, dan hadden we het niet eens gemerkt.” Ook vertelde die man dat hij mensen kent die zich schamen voor hun dementie. “Die mensen hebben juist iemand nodig die ze mee op pad nemen in de maatschappij. En gelukkig zijn er mensen die dat doen”, besluit Elisa. Mieke van Veen

Auteur

Redactie