Column: Accent..de verrader

Heerenveen

De moedertaal is van je eigen moeder. De nieuwe (tweede) taal is van je stiefmoeder. In moeilijke spannende emotionele situaties  gebruikt men daarom liever de moedertaal dan de stiefmoedertaal. Het verklaart ook waarom de Friezen de voorkeur hebben voor een Fries sprekende dokter.

Als anderstaligen de taal leren dan beheersen ze hem- vooral schriftelijk- bijna perfect, maar het accent krijgen ze bijna nooit goed. Zodra een van ons zijn mond opendoet, volgt er de vraag: “Waar kom je vandaan?” Mijn antwoord is dan altijd: “Ik ben een vogel.” De Franse allochtoon,  Koning Lodewijk de Goede, die zich snel geliefd had gemaakt onder het volk, had zich ook vaak belachelijk gemaakt door te zeggen: “Ik ben de ‘konijn’ der Nederlanden.”   Geert Wilders, de halve Indonesische politicus die zijn zwart haar  lichtblond verft,  praat ook met een accent: “Megeeg Gutte, u bent een politiek opgigiter.” Dus  “Meneer Rutte,  u bent een politiek oplichter.” De Argentijnse Maxima, die zich snel geliefd had gemaakt door een aanhoudende brede kunstmatige lach, zegt: ‘Ik en mijn man, de Honing van Neherland….’ De taal is zeer gevoelig. Eens hoorde ik een donkerbruin wezen een dame naar de weg vragen: “mievro (mevrouw) weet oe (u) waar het ‘hoerenhuis’ is?” Mevrouw sprong op met een schok en rende weg. Ik moest met tegenzin ingrijpen:  “Huurhuis bedoel je, een woningstichting?” “ Ja,” zei hij, “Ik zoek een huis, kamer of zo om te (hoeren).”    “Om de klinker ‘u’ beter uit te spreken,” zei ik, ‘ maak je je mond zo helemaal cirkelrond, doe je je lippen zo dicht op elkaar en trek  ze dan zo scheef omhoog naar je linkeroog …begrijp je?  Oefenen thuis…oefenen...okay?” Onder ons gezegd, na twintig jaar oefenen zeg ik soms:  (boerman) tegen mijn buurman. Na het interview, zuchtte de dame van Omrop Fryslân en zei: “Ibrahim , wees gerust,  ik zal fragmenten van jouw boek laten voorlezen, ook een paar antwoorden van jou, want jouw uitspraak was niet helemaal duidelijk.” Later in de week hoorde ik een man via de radio mijn fragmenten voorlezen. Toen hij het zinnetje aan het einde “We doen mee” las, klonk het net als: Wy dogge mei” . Freeyad Ibrahim ( Schrijver, vertaler, politiek analist, auteur woont in Heerenveen)

Auteur

Harry de Jong