Reportage over babbeltrucs: ,Maar ik ga echt niet voor je koken’ 

HEERENVEEN

Wie met kwade bedoelingen en een gladde tong bij iemand aanbelt, slaagt steeds vaker in zijn opzet.  Dat blijkt uit cijfers van de politie. Met name in deze regio hebben  babbeltrucs succes.

Reden genoeg om burgers nog eens extra te waarschuwen dat ze niet zomaar iemand binnen moeten laten als hij of zij aanbelt met een vlot praatje. Wijkagent Jan Graafstra ging vorige week samen met NHL-student Dirk Vellema de straat op voor een preventieve actie. De Heerenveense Courant ging mee. Doel is dat Velllema bij een aantal willekeurige adressen aanbelt en probeert met een glad praatje binnen te komen. Heeft hij succes en staat hij in de gang, dan komt Graafstra aanstappen om de bewoner erop te wijzen dat hij op deze manier wel een hele gemakkelijke prooi is voor iemand met slechte bedoelingen. ,,Als ze eenmaal binnen zijn, stelen ze geld en andere waardevolle bezittingen,’’ legt de wijkagent uit.  ,,In sommige gevallen gebeurt dit in combinatie met bedreiging of geweld. Dieven doen zich soms ook voor als meteropnemer of reparateur. Of ze vragen om een glas water of een pen, terwijl een handlanger het huis binnenglipt. Deze babbeltrucs zijn bedoeld om mensen op te lichten en dat gebeurt voornamelijk aan de deur en bij pinautomaten. Het kan iedereen overkomen, want dieven zijn zeer behendig met hun smoezen. Als politie zijn we steeds alerter op deze vorm van diefstal.  Vandaar deze actie.’’ Duidelijk verhaal. We gaan op pad in een politiebusje. Het weer hebben we niet mee, want er vallen stevige buien uit een grijze lucht. De straten glimmen van de regen. ,,Met dit weer laten mensen me misschien niet op de stoep staan,’’ veronderstelt Dirk, als het witte busje een woonwijk in Heerenveen-Noord inrijdt. De student heeft voor zichzelf al uitgemaakt wat voor verhaal hij zal vertellen als iemand de deur opendoet. ,,Ik zeg dat ik in het kader van mijn studie bezig ben met een onderzoek naar de leefbaarheid in deze buurt,’’ fantaseert hij. Bij een vrijstaande woning belt hij in de druilerig regen aan. Het duurt even voordat de deur opengaat. Een oudere man kijkt Dirk vragend aan. Deze doet zijn verhaal, maar de bewoner gaat er niet op in. ,,Ik moet zo meteen weg, dus ik heb geen tijd,’’ zegt hij kortaf en dicht is de deur.   Op naar de volgende. Alweer een vrijstaande woning. Dirk belt aan en wacht tot er wordt opengedaan.  Hij ziet er niet uit als iemand die kwaad in de zin heeft, integendeel. Zijn hele persoon boezemt eerder vertrouwen in. ,,Ja, ik ben best ,aaibaar,’ lacht de student. ,,Maar een betrouwbaar uiterlijk is geen garantie dat de persoon aan de deur dat ook echt is,’’  waarschuwt Graafstra. De oudere bewoners van de woning waar Dirk aanbelt, hebben in ieder geval geen argwaan. Dirk: ,,In het kader van mijn maatschappelijke stage doe ik een onderzoek naar de leefbaarheid in deze buurt. Zou u daar aan mee willen werken?’’ ,,Hoe lang duurt dat?’’ informeert de bewoonster. ,,Een kwartiertje, langer niet,’’ antwoordt Dirk. ,,Nou, kom er dan maar even in,’’ zegt de vrouw terwijl ze de deur uitnodigend open houdt. Als de student in de hal staat, stapt Graafsma te voorschijn. Hij legt het verbaasde echtpaar uit dat het om een actie van de politie gaat in het kader van babbeltrucs. Heerenveners zijn in het algemeen goed van vertrouwen, zo blijkt uit het vervolg van deze middag. Een voorbeeld. Dirk staat buiten bij een appartementencomplex. Hij drukt bij een willekeurig iemand op de bel en zegt dat hij bij zijn oma op bezoek wil, maar dat zij niet reageert op zijn bellen. Of de bewoner de deur naar de hal even wil openen. Met een zacht gezoem gaat deze open en Dirk stapt samen met Graafstra de hal in. Op de trap staat een ouder echtpaar.  De vrouw heeft de buitendeur geopend, maar ze vertrouwde de zaak toch niet helemaal, vandaar dat ze poolshoogte ging nemen. ,,En dat is maar goed ook,’’ oordeelt Graafstra. ,,Want het gebeurt maar al te vaak dat kwaadwillende mensen met dit soort smoezen flats binnenkomen.’’ Voor het volgende adres heeft Dirk een nieuwe smoes in petto. Als bij een vrijstaande woning Sjoerd Bakker de deur openzwaait, komt Dirk met het verhaal dat hij autopech heeft en of hij even mag bellen.  Bakker heeft er geen moeite mee. ,,Wacht maar even in de hal, dan haal ik mijn telefoon wel op,’’ zegt hij. Samen met Dirk stapt ook Graafstra over de drempel en vertelt over de politieactie. Bakker: ,,Maar ik had ‘m echt niet in de kamer gelaten. En ik had allang gezien dat ik hem fysiek wel de baas kon.’’ Bakker heeft heel wat ervaring met onbekenden die bij hem aanbellen. ,,Er stond hier al eens een jongen met een lekke fietsband. Die heb ik toen voor hem geplakt. En er is ook al eens iemand aan de deur geweest die vroeg om een jerrycan omdat hij zonder benzine was komen te staan. Toevallig had ik nog een blik met 5 liter benzine in de schuur staan en die heb ik  ‘m toen verkocht.’’ Maar degene met het meest bijzondere verhaal heeft Bakker toch maar niet binnengelaten. ,,Staat er een vrouw op de stoep die zegt dat ze uit naam van de gemeente het zitcomfort van de stoelen in mijn huis komt controleren. Ja, gekker kun je het ook al niet bedenken.’’   Maar Dirk heeft ook nog een aardige smoes in petto. Midden in een regenbui belt hij aan bij een rijtjeswoning. Tegen de oudere vrouw die opendoet, zegt hij: ,,Het is vreselijk weer, dus ik dacht: ik bel hier even aan voor een kopje koffie.’’ De vrouw kijkt hem vragend aan zegt: ,,Okay?’’ Dirk: ,,Ik dacht gewoon gezellig een kopje koffie drinken.’’ De bewoonster kan het kennelijk niet over haar hart verkrijgen om de jongeman met de vriendelijke glimlach in de regen te laten staan en nodigt hem uit binnen te komen. ,,Maar ik ga niet voor je koken, hoor,’’ lacht ze terwijl ze het koffiezetapparaat met water vult. En dan stapt ook Graafstra binnen. ,,Dit is pure goedheid,’’ zegt hij. ,,Zo zou de wereld in elkaar moeten steken. Dat je zomaar met een willekeurige onbekende een kopje koffie in de keuken kunt drinken. Maar helaas zijn er teveel mensen die daar misbruik van maken.’’ Harry de Jong

Auteur

Harry de Jong