De Uitdaging: “Nog meer huisjes bouwen voor grannies in Oeganda”

Heerenveen

In de rubriek De Uitdaging portretten van mensen met een bijzonder verhaal en de uitdaging in hun leven. Deze keer Yvonne Kentie-Parlevliet en Riny de Witte, twee grannies van Grannies2Grannies Friesland.

Grannies2Grannies Friesland is een organisatie die zich inzet voor betere leefomstandigheden voor oma’s (grannies) in Oeganda. De organisatie werd in 2011 opgericht, op 1 oktober, de dag van de ouderen. Aanjaagster van Grannies2Grannies Friesland is Ria Bakker. Zij had een zoon in Oeganda wonen en toen Ria oma werd en haar kleinkind vaak bezocht, zag ze het grote verschil tussen oma zijn in Nederland en oma zijn in Oeganda. Ria wilde iets doen voor de oma’s in Oeganda die de fulltime zorg voor hun kleinkinderen hebben. Ria verzamelde daarom vriendinnen die ook oma zijn en haar hierbij wilden helpen, bij elkaar. Een granniegroep in Amsterdam, werkend onder de vlag van WorldGrannies, bestond al en daarom besloten de oma’s uit Friesland zich daarbij aan te sluiten en Grannies2Grannies Friesland op te richten.

Huisjes

Wat Grannies2Grannies doet voor de oma’s in Oeganda is het bouwen van huisjes. Om die huisjes te realiseren, zamelt de omagroep geld in en als er 3000 euro is verzameld, dan kan er weer een nieuw huisje worden gebouwd. Inmiddels wordt het 34e huisje gebouwd. Yvonne Kentie-Parlevliet: “Voorwaarde voor een huisje is dat de oma’s eigen grond hebben en de zorg dragen voor minimaal zes kleinkinderen. Die huisjes laten we daar bouwen, zodat we zo de lokale bevolking van werk voorzien.”

PEFO

Yvonne sloot zich bij de Friese omagroep aan in 2011 en Riny de Witte is het nieuwste lid van de groep. Zij sloot zich vorig jaar aan. “In het begin waren we ondergebracht bij WorldGrannies, alleen die organisatie bestaat haast niet meer. De granniegroep uit Amsterdam is helemaal gestopt. Toen hebben wij ons rechtstreeks aangesloten bij de organisatie in Oeganda: PEFO. PEFO staat voor Phoebe Education Fund for Orphans and Vulnerable Children. PEFO doet voor ons de administratie en zorgt ervoor dat het geld goed aankomt”, zegt Yvonne.

Project

PEFO houdt meer in dan alleen huisjes bouwen. Het is een groot project dat onder andere een boerderij heeft, grootmoeders ondersteunt en scholing voor de kinderen regelt. Grannies2Grannies Friesland richt zich alleen op de bouw van huisjes. Bij PEFO zijn zo’n 900 oma’s aangesloten. “De P in PEFO staat voor Phoebe. Dat is de naam van de moeder van de Oegandese Justin. Met twee andere broers werd hij wees en hij is toen opgevoed en ondersteund door een Nederlandse Pater. Die pater liet Justin en zijn broers studeren en Justin zei toen na zijn studie: ‘Ik wil wat voor wezen gaan doen’. Daarom richtte hij PEFO op. Justin is onze man in Oeganda. Hij regelt alles”, vertelt Yvonne. Het gebied waar alle oma’s zitten, heet Jinja. PEFO selecteer de oma’s die het eerst in aanmerking komen voor zo’n huisje. De oma’s gaan vervolgens vergaderen en beslissen zelf wie het huisje krijgt en wie het dus het hardst nodig heeft. “Tijdens bijeenkomsten die PEFO organiseert, zijn de oma’s ook een steun voor elkaar. Ze zitten allemaal in de zelfde situatie”, aldus Yvonne.

Simpele stenen huisjes

De huisjes die Grannies2Grannies laat bouwen, zijn simpel. Het is een stenen huisje, met twee slaapkamers en een woonkamer, zonder gas, water en licht. Yvonne: “Een badkamer zit er niet in. Want dat doen ze toch buiten. De badkamer is vaak gemaakt van paaltjes met vlechtwerk en dan emmertjes erbij. En een wc is een gat in de grond. Als je het huisje te luxe maakt, dan is het ook niet leuk tegenover de buren.” Zodra een oma een nieuw huisje heeft gekregen, wordt de oude, veelal gemaakt van leem, gebruikt om in te koken of om kippen in te houden.

Reis naar Oeganda

November vorig jaar vertrokken de grannies van Grannies2Grannies Friesland naar Oeganda om met eigen ogen te kunnen zien wat hun project voor invloed heeft voor de grannies in Oeganda. “Dat was echt ongelooflijk. Toen we aankwamen werden we omhelsd, ze jubelden, zongen en dansten voor ons. Wij kenden hen eigenlijk helemaal niet, alleen van foto’s, maar ze begroetten ons alsof we elkaar al jaren kenden”, vertelt Riny. “Het was veel meer dan we ooit verwacht hadden. We hadden natuurlijk veel van Ria gehoord, die daar vaker is geweest, maar om het dan zelf te zien, is toch heel anders. We konden echt zien wat betere leefomstandigheden voor die oma’s kunnen betekenen. Safina was een van de eerste grannies die van ons een huisje kreeg. We zagen haar nu, vijf jaar later, stralend met een kind zitten. Dat was vijf jaar geleden wel anders”, vult Yvonne aan.

Selfsupporting

“De oma’s wonen best ver uit elkaar. Als ze lid worden van PEFO verbinden ze zich aan de afspraak dat ze een aantal keer per maand bij elkaar komen. Dat deden ze ook toen wij er waren en wij hebben toen workshops gegeven. We hebben ze leren naaien, kaarten met ze gemaakt en armbandjes geknoopt”, zegt Riny. Dit deden de Nederlandse oma’s met als doel om de door de Oegandese oma’s zelfgemaakte producten te verkopen. “Justin kan ervoor zorgen dat die producten in Oeganda op de toeristenmarkt komen en wij kunnen het hier in Nederland proberen te verkopen. Het geld kunnen we dan weer voor huisjes gebruiken. En het zou helemaal mooi zijn als de Oegandese grannies straks selfsupporting kunnen zijn”, vertelt Yvonne.

Medical Camp

Wat op Yvonne grote indruk maakte tijdens de reis in Oeganda, was de armoede en daardoor de huisvesting, de krotjes. Voor Riny was dat het medical camp. Riny: “Dat hadden wij gefinancierd zodat alle grannies naar een dokter konden. Ruim 300 grannies hebben die dag een arts bezocht. Dat vond ik heel indrukwekkend. Er zaten oma’s tussen die drie jaar niet naar een arts waren geweest.” “Dat komt vooral doordat er in ziekenhuizen tegen 65-plussers wordt gezegd: ‘Je krijgt geen medicijnen, want je gaat binnenkort toch dood’. Ouderenzorg kennen ze niet in Oeganda”, vult Yvonne aan. De Nederlandse grannies organiseren dan ook het liefst elk jaar zo’n medical camp.

Max Maakt Mogelijk

Het werk van de grannies is niet onopgemerkt gebleven. In maart gaat Yvonne samen met Ria weer naar Oeganda, dit keer om mee te werken aan het televisieprogramma: Max Maakt Mogelijk van omroep Max. “Max staat garant voor drie huisjes. Het programma wordt waarschijnlijk rond oktober/november uitgezonden en wij hopen dat er door die de uitzending, geld wordt opgehaald zodat we nog meer huisjes kunnen realiseren”, aldus Yvonne. De oma’s die een huisje krijgen, zijn door Max gekozen uit een selectie die Yvonne en Ria tijdens hun reis in november hadden gemaakt.

Meer huisjes

“Onze uitdaging is om steeds meer huisjes te realiseren en meer bekendheid te krijgen. Wij hoeven niet onze activiteiten verder uit te breiden, we houden ons puur en alleen bij het bouwen van huisjes. En misschien jaarlijks een medical camp”, zegt Yvonne. Riny: “Dat is ook een eerste levensbehoefte: een veilig thuis. Dat de kinderen ’s nachts niet natregenen.” Daarnaast vinden de oma’s het ook erg belangrijk dat de Oegandese vrouwen weerbaarder worden. Dat ze goed voor zichzelf kunnen zorgen en dat Grannies2Grannies straks misschien overbodig is. “Maar dat is toekomstmuziek. Nu willen we ervoor zorgen dat al die 900 oma’s gewoon een stevig dak boven hun hoofd hebben.” Mieke van Veen

Auteur

Redactie