Reportage: ,Een kaartclub met stijl’

ORANJEWOUD

  Een kaartclub met een literaire en vorstelijke voorgeschiedenis. Dat is De Heidebloem uit Oranjewoud. Op 24 februari viert de club z’n 150-jarig bestaan. Op een gepaste locatie: het statige Huize Oranjewoud aan de Lindelaan.

Van reciteercollege en leesgezelschap tot schutjasclub. Zo kun je rustig de anderhalve eeuw omspannende historie van De Heidebloem samenvatten. Op dit moment kaarten de 38 leden eenmaal in de veertien dagen in restaurant De Koningshof. Van 8 tot 10 uur ’s avonds. En geen minuut langer. Precies zoals 150 jaar geleden ook het geval was met het leesgezelschap. ,,Ja, deze club hangt aaneen van tradities,’’ lachen secretaris Wim Metselaar en voorzitter Luuk Bennink. ,,En misschien is dat ook wel het geheim dat De Heidebloem zo’n lang leven heeft.’’ Rond 1868 bestond Oranjewoud uit een aantal boerderijen, arbeidershuisjes, logement Heidewoud (geëxploiteerd door Tjerk Tjerks Joustra) en drie statige buitenverblijven: Oranjestein, Oranjewoud en Klein Jagtlust. Maar een school en kerk ontbraken. Om toch iets aan ,scholing’ te doen werd vanuit de lokale zangvereniging het initiatief genomen om een leesgezelschap in het leven te roepen. Die ging officieel van start op 24 februari 1868. Saillant detail: de club was alleen bedoeld voor de heren der schepping. Dames waren niet welkom. Metselaar: ,,De vereniging telde in die eerste dagen 60 leden en beschikte over een eigen bibliotheek. Er werden voordrachten en boekbesprekingen gehouden. En dat allemaal om het niveau van de gemeenschap wat op te krikken.’’ Beschermvrouw  werd Maria van Limburg Stirum-de Blocq van Scheltinga en dat kwam het aanzien van de club natuurlijk ten goede. Om zich ook op een andere manier in de gemeenschap van Oranjewoud te profileren, werden jarenlang de plaatselijke begrafenissen verzorgd. ,,De kist werd toen nog met een boerenwagen naar de begraafplaats gebracht,’’ weten Metselaar en Bennink. Het literaire aspect van De Heidebloem zou tot in de jaren twintig van de vorige eeuw gehandhaafd blijven. Toen vond een meer verstrooiende koerswijziging plaats doordat de leden in plaats van een boek een spel kaarten ter hand namen. En al snel  was De Heidebloem synoniem voor een aangenaam avondje schutjassen en tachtigen. De boeken werden verkocht onder de leden. Dat de bijeenkomsten een luchtiger karakter kregen, had in de eerste plaats te maken met het feit dat met de Albertina Agnesschool de eerste onderwijsinstelling z’n intrede in Oranjewoud had gedaan en die nam het educatieve aspect over. Maar traditionele elementen bleven de boventoon voeren. Bennink: ,,Afsluiten met een hamerslag om tien uur is nog steeds heilig. Werd er vroeger na de klok van tien uur geen regel meer voorgedragen, anno 2018 mag na klokslag tien geen kaart meer worden gegeven.’’ Wat ook onveranderd is gebleven, is dat de notulen handmatig met een pen in een groot boek worden geschreven. Een klus die Metselaar nog steeds met verve klaart, ook al is hij helemaal thuis op de digitale snelweg. ,,Maar het is gewoon mooi om die traditie in ere te houden,’’ vindt hij. In de loop der jaren hebben de bijeenkomsten van De Heidebloem op verschillende locaties plaats gevonden: onder andere in logement Heidewoud, De Koepel, De Tent aan de Lindelaan, hotel Weener, hotel Tjaarda en zalencentrum Oord. Tegenwoordig is zoals gezegd restaurant De Koningshof thuishaven van de kaartclub. In de loop van het nieuwe millennium bezweek ook een ander fundament van de vereniging. De Heidebloem was niet langer voorbehouden aan mannen, maar voortaan waren ook vrouwen welkom. In 2005 deed Aly Kok als eerste haar intrede bij de club. ,,Het was best een heftige vergadering waarin het besluit werd genomen om vrouwen toe te laten,’’ vertellen Bennink en Metselaar. ,,Maar we moesten wel, want het ledenaantal liep langzaam terug.’’ Op dit moment telt de kaartclub 38 leden, waarvan drie vrouwen. Het jongste lid is 59, het oudste 80. Volgens de beide bestuursleden is het ledenaantal redelijk stabiel, al zouden ze ook graag jongere leden  willen begroeten. Metselaar: ,,En ze hoeven niet per se uit Oranjewoud te komen, we staan open voor een brede regio. We hebben nu zelfs een lid uit Oldeberkoop. Als mensen in een uiterst gemoedelijke sfeer om de veertien dagen een avondje willen schutjassen, zijn ze bij ons aan het juiste adres.’’ Voor info en opgave kan men contact opnemen met wjmetselaar@gmail.com Harry de Jong

Auteur

Harry de Jong