De Uitdaging: ‘Met vormen bezig zijn’

HEERENVEEN

In de rubriek De Uitdaging portretten van mensen met een bijzonder verhaal en de uitdaging in hun leven. Deze keer edelsmid Harm Bron uit Heerenveen.

Dat hij edelsmid wilde worden, bedacht Harm Bron (51) op de middelbare school. Een kennis van hem woonde in Brazilië, maakte sieraden en verkocht die daar ook. Toen zij naar Nederland kwam, vond Harm het erg leuk om te zien waar zij mee bezig was. Zelf was hij altijd wel bezig met het zoeken van steentjes en het slijpen ervan. In zijn tijd op de mavo volgde hij een soort avondcursus bij ’t Zilver Hamertje in Heerenveen. Daarna ging Harm naar de vakschool in Schoonhoven om het vak van edelsmid te leren.

Atelier De Bron

,,Na de vakschool kon ik gelijk aan het werk. Ik kon bij mijn stagebedrijf, een atelier in Giethoorn, blijven werken. Dat deed ik parttime, want ik begon ook gelijk met mijn eigen atelier, atelier De Bron. Dat is nu 27 jaar geleden”, zegt Harm Bron. De combinatie van het parttime baantje en zijn eigen werk, werd op een gegeven moment te veel. ,,Toen besloot ik helemaal voor mezelf te gaan werken. Ik had juweliers waar ik reparaties voor deed en verschillende opdrachten. Daar was ik eerst ook blij mee, maar je bent de hele tijd kapotte dingen aan het repareren en dat werd op een gegeven moment saai. Ik vind het het leukst om zelf nieuwe dingen te maken, nieuw werk; waar je je eigen ideeën en eigen creativiteit in kwijt kan. Ik heb toen langzaam de juweliers afgebouwd en gekeken of ik op een andere manier met nieuw werk mijn brood kon verdienen.”

Assieraden

Een van die manieren, is dat Harm sieraden maakt waarin as verwerkt wordt. ,,Ik maak de ontwerpen en de prototypes, de eerste modellen. Het bedrijf waarvoor ik dat doe, laat die modellen dan door een groter atelier produceren. Dan worden de onderdelen gestanst en gegoten en wordt het met de hand in elkaar gezet. Ik verzorg de asverwerking voor hen in de ringen. Die moeten dan afgevuld en dicht gesoldeerd worden. De hangertjes kunnen ze bij de crematoria zelf vullen.” Dit werk is uitgegroeid tot een basisinkomen van Harm. Daarnaast werkt Harm in opdracht, voert hij reparaties uit en maakt hij eigen werk. ,,Ik doe ook veel met mensen die oud goud hebben. Dat smelt ik dan om en maak er weer wat nieuws van. Dat vind ik altijd leuk werk.”

Natuurlijke vormen

,,Ik houd erg van organische vormen, natuurlijke vormen. Vormen die vloeien, die bewegen. Meestal komt mijn inspiratie uit de natuur. Als ik ergens in het bos ben of in de natuur loop, dan zijn er overal vormen om je heen. Van bomen tot takken en soms zie ik wolken in de lucht die een mooie vorm hebben of de wind waait een keer over het water en je ziet daar golfjes en het vriest en er komen ergens ijskristallen, meestal inspireert dat.” Harm maakt veel foto’s van de vormen die hij tegenkomt. ,,Maar sommige dingen zijn zo mooi, die blijven in je hoofd zitten.” Harm werkt meestal met goud en zilver, maar combineer het vaak met stenen, titanium of roestvrij staal. ,,Soms ook wel hout. En ik vind ook weleens ergens iets, als je op het strand bent bijvoorbeeld, schelpen. Dat gebruik ik dan ook wel.”

Met vormen bezig

Als hij maar dingen kan maken en met vormen bezig kan zijn. Dat is ook zijn uitdaging. ,,En dan ook wel om nieuwe vormen te ontdekken en te zien hoe dingen in verhouding met elkaar staan. Sommige dingen contrasteren heel mooi. Ik heb sieraden met roestvrij staal en zilver. Het roestvrij staal matteer ik dan en het zilver polijst ik. Dan heb je mat en glad. Soms hamer ik iets en dan krijg je ergens een structuur in. Ik vind het dan mooi om dat te combineren met iets zonder structuur. Sieraden met titanium, kan je mooi kleuren. Als je het warm maakt, wordt het eerst geel, dan paars en dan blauw. Je kan het met een vlam warm maken en dan kan je daar mee spelen.” Zo is Harm steeds bezig met nieuwe vormen en combinaties maken.

Werkbank

,,Dat vind ik ook het leuke aan dit werk, met vormen bezig zijn. En meestal maak ik dan sieraden, maar ik maak ook wel grotere dingen zoals een vaas, schalen en een kan. Ook in mijn tuin ben ik met vormen bezig. Ik heb een muurtje gemetseld dat krom en schreef staat.” En de werkbank waaraan Harm werkt, heeft poten van boomstammen uit het bos en zijn allereerste werkbank zit erin verwerkt. ,,Die kreeg ik van mijn ouders toen ik negentien was. Een timmerman had die gemaakt, het is een rechte werkbank. Toen ik mijn atelier ging verbouwen, vond ik de rechte werkbank niet zo mooi staan, maar ik had hem wel van mijn ouders gekregen, ik kon hem niet kwijt. Ik heb er toen een paar stukken aangezet en een nieuwe plaat overheen gemaakt. Al het gevoel zit er dus nog in.”

Ambtsketen

Waar Harm trots op is, is dat hij de ambtsketen heeft gemaakt voor de gemeente Heerenveen. ,,Toen Tjeerd van der Zwan burgemeester werd, wilde de gemeente een nieuwe ambtsketen. Die heb ik toen mogen maken. Dat vond ik een eer. Ik heb zilveren schakels gemaakt en elk dorp uit de gemeente heeft zijn eigen schakel waar iets kenmerkends van die plaats op staat. Daar tussenin zitten titanium schakels waar het op scharniert.” Verder hoeft Harm niet per se iets te bereiken. ,,Nee, ik wil gewoon lekker bezig zijn met mijn vak.”

Mieke van Veen