Kunstenares Mirjam Torenbeek: ‘Ik voel mij vereerd om de Heldinnen van ’t Veen op doek te mogen vastleggen’

HEERENVEEN

,,Het geeft mij een nederig, dankbaar en ook spannend gevoel dat ik vijf van de tien Heldinnen van ’t Veen op doek mag vastleggen.”

Dat zegt beeldend kunstenares Mirjam Torenbeek. Samen met fotografe Reiny Bourgonje brengt zij de heldinnen in beeld. Bourgonje legt vijf van hen vast met de camera. De geschilderde en gefotografeerde portretten van de heldinnen zijn vanaf 6 oktober te zien in de Pronkkeamer van Museum Heerenveen. De opening van de expositie is diezelfde dag om 14.00 uur.

In de portretten zegt Torenbeek niet alleen het heldendom te willen tonen van de vrouwen in kwestie. Ook wil zij de vrouwelijke en zachte kant van de vrouwen naar voren laten komen. ,,Ik hoop hun kracht door te kunnen geven aan het publiek en dat het anderen inspireert en het gevoel geeft dat die kracht ook in hen zit.”

De schilderijen komen tot stand op basis van de diepte-interviews die vrijwilligers van De Muze afnemen met de heldinnen. Het interview gebeurt aan de hand van het boek ‘In de voetsporen van de Heldin’ van Edith de Wit.

De heldinnen zijn door anderen genomineerd en komen uit verschillende lagen van de bevolking uit de gemeente Heerenveen. De vrouwen zijn vervolgens op basis van hun verhalen gekozen door een commissie.

Talisman

,,Daarnaast ga ikzelf met de vrouwen in gesprek. Ik vraag hen ook een talisman mee te nemen, dat belangrijk voor hen is. Dat kan van alles zijn. Van een voorwerp tot een persoon of een dier. Zelf heb ik ook een talisman. Dat is mijn schilderjasje. Als ik dat aantrek, transformeer ik. Voordat ik het schilderij maak, maak ikzelf ook een foto van de betreffende heldin. Op basis daarvan ga ik verder werken richting het schilderij”, zegt Torenbeek.

Samen met creatief therapeut Marije Nutma en gelukscoach Marjolein Reurich is Torenbeek initiatiefnemer van de in 2016 opgerichte Muze Community Art Heerenveen. Onder de vlag van de stichting, die ook initiatiefnemer is van het project de Heldinnen van ’t Veen, willen zij creativiteit verspreiden door Heerenveen. ,,Het is ons doel om mensen te verbinden door creativiteit en kunst.”

Financiën

Ondanks dat de Heldinnen van ’t Veen van alle kanten wordt omarmd, is er ook een maar. Dat is het financiële gedeelte.

,,We vallen overal net buiten de boot qua subsidies. Wat dat betreft hopen we nog op een gulle gever. Wel worden we gesubsidieerd worden door De Reis, vliegwiel voor verandering en gefaciliteerd door Keunstwurk Leeuwarden, onderdeel van LF 2018."

Uitgangspunt

In haar eigen werk heeft Torenbeek ook de vrouw als uitgangspunt. Zij schildert vrouwen om, zoals zij dat zelf zegt, te laten zien hoe ze van zichzelf houden.

,,De Grieken noemden deze zelfliefde Philautia. I love myself. Voor veel vrouwen is dat niet zo vanzelfsprekend. Ik denk dat elke vrouw een complexe relatie heeft met zichzelf. Ook denk ik dat elke vrouw wel graag wil laten zien wat zij te bieden heeft. Het heldinnenproject zegt denk ik veel over de vrouwelijke waarden die worden getoond. Dat zijn: mildheid, zachtheid en ontvankelijkheid.”

Zoekende

Dat Torenbeek kunstenaar zou worden en ook nog eens heldinnen zou mogen schilderen, had zij nooit durven dromen: ,,Zelf ben ik al mijn hele leven zoekende. Ik voer een soort tweesporenbeleid tussen fysiotherapie en kunst. Met kunst heb ik mijn hele leven al wat gedaan. Zo heb ik van kinds af aan altijd al getekend en geschilderd. Op de middelbare school deed ik het vwo. Daar heb ik een jaar handenarbeid gehad. Dat vond ik een fantastisch vak. Het zat alleen niet in het eindexamenpakket. Daarnaast had nog nooit van een kunstopleiding gehoord.”

Mede vanwege haar fascinatie voor het menselijk lichaam koos de in Leiderdorp geboren en in Delft opgegroeide Torenbeek vervolgens voor de wereld van de fysiotherapie. Via een hele lange omweg, waaronder drie jaar Amerika, werk als revalidatietherapeut in Hoensbroek en onder andere tien jaar als onderzoeksleider op een researchafdeling in Enschede, kwam Torenbeek uiteindelijk in Heerenveen terecht.

Kunstacademie

,,Toen ik in Enschede werkte, studeerde ik daarnaast in deeltijd ook aan de kunstacademie in Arnhem. Van wetenschappelijk onderzoek ging ik van binnen helemaal dood. Er kwam geen creativiteit te pas aan dat werk. Ik denk als ik daar was gebleven dat ik ziek was geworden. Ik wilde daarom iets doen waar ik echt gelukkig van zou worden. Daarop heb ik ontslag genomen. Ondertussen denk ik dat al achttien jaar niets meer met fysiotherapie doe. Ik denk dat ik nu vijf of zes jaar schilder. Ik denk wel dat fysiotherapie onbewust een rol speelt in mijn werk. Het zit zo diep in mijn systeem, dat ik het ongetwijfeld gebruik in mijn werk om een persoon weer te geven.”

Toch is de zoektocht nog voor Torenbeek nog altijd niet ten einde, nu zij kunstenaar is. ,,Ik zoek altijd naar de dingen die mij geluk brengen. Zo is schilderen voor mij altijd weer een geluksmoment. Daarbij komen er steeds nieuwe wendingen in je leven. Dat geldt ook voor mijn kunst. Ik denk dat naarmate je meer doet waarbij je jezelf goed voelt, je steeds minder onzeker wordt. Wel geloof ik dat er een bepaalde richting in je leven vaststaat. Voor mij gingen daarbij de deuren van de fysiotherapie dicht. Terwijl die van de kunst open ging. Toch zal mijn leven altijd een grote innerlijke zoektocht blijven. Ik denk dat iedereen daarbij zoekt naar het beste voor zichzelf. Eigenlijk is het datgene doen waar je blij van wordt. Wat dat betreft denk ik dat geluk een moment is en is niet een blijvende toestand.”

(Tekst Jitze Hooghiemstra)