De Uitdaging: ‘Werken met Nepalese producten’

HEERENVEEN

In de rubriek De Uitdaging portretten van mensen met een bijzonder verhaal en de uitdaging in hun leven. Deze keer Wout de Jong. Hij reist binnenkort samen met een aantal Friese Poortstudenten af naar Nepal om daar bij een school sanitaire voorzieningen aan te leggen.

Het was 1996 toen Wout de Jong (71) voor het eerst in Nepal kwam. ,,Dat was met een trekking. Met mijn vrouw ging ik diverse malen op vakantie in de Alpen en de Pyreneeën. Daar maakten we veel wandelingen. Op een zeker moment zei ik tegen mijn vrouw: ‘En nu de Himalaya’. Dat vond ze goed”, zegt Wout de Jong. Na die eerste trekking kwam Wout nog een aantal keer in Nepal. ,,De natuur, de bergen, dat trok ons. Bergen vinden wij qua natuur een van de mooiste omgevingen. Om de Himalaya te bezoeken, was voor ons toen de uitdaging.”

Iets betekenen

,,Als je door zo’n land wandelt, onderga je het land. De cultuur en de mensen die er wonen, dat pakt je dan. De mensen doen wat met je. Je ziet hoe die mensen leven en met overleven bezig zijn. Ondanks hun armoede delen ze hun rijst met je. Dat is zo’n fantastische ervaring ten opzichte van de materialistische wereld hier. Daar raak je van onder de indruk en dan denk je van: ooit in mijn leven wil ik een keer iets voor deze mensen gaan betekenen.” Alleen de vraag voor Wout was nog: hoe doe je dat dan?

SIFVN

Die vraag werd voor Wout beantwoord toen hij langs een Nepalese school kwam waar de toiletten dusdanig slecht waren. De kinderen stonden er met hun voeten in de drek. Er was geen afvoer. ,,Het was gewoon bar en bar slecht. Op een school met 450 kinderen, waren er drie toiletjes. Ik dacht: dat is het.” Wout is werkzaam geweest als gas- en watertechnisch monteur en is directeur geweest van Energie Service Friesland. ,,Ik had vanuit mijn werk contacten met ROC Friese Poort in Drachten. De opleidingsmanager heb ik gevraagd of hij er wat voor zou voelen dat ik met leerlingen installatietechniek naar Nepal ging om daar scholen te helpen aan beter sanitair. Met als motto: jeugd van Friesland helpt jeugd in Nepal. Daar was hij wel voor.” In 2005 richtte hij daarom Stichting Installatietechniek Friesland voor Nepal (SIFVN) op en een jaar later ging Wout met een aantal studenten voor het eerst naar Nepal om het sanitair daar aan te pakken.”

Nepalese materialen

Het eerste project dat werd aangepakt, was de school die Wout op een van zijn trekkingen tegenkwam. ,,Alles wordt met Nepalese materialen gemaakt. We importeren niks. Als we daar zijn, dan zoeken we ook lokale bouwvakkers zodat die mensen werk hebben. Het installatiemateriaal wordt ook daar gekocht, dus mocht het stuk gaan, dan kunnen ze het zelf repareren.” De toiletten worden gerealiseerd op Nepalese wijze. Drukknopbediening of stortbakken kennen ze niet volgens Wout en dat wordt dan ook niet toegepast. ,,Wat we wel doen is goede hurktoiletten plaatsen, maar ook iets met een kraantje erbij zodat ze water kunnen gebruiken. Ze kennen geen wc-papier, maar spoelen met water. Ook plaatsen we een wastafel zodat ze handen kunnen wassen en om te streven naar betere sanitaire voorzieningen en betere hygiëne.”

SMPN

De laatste keer dat Wout in Nepal was, was in 2015. De eerstvolgende keer dat hij gaat, is 18 oktober dit jaar. Dan vertrekt hij samen met studenten van de Friese Poort in Drachten en een docent om bij een school een nieuw toiletgebouw te installeren. Dit keer ook namens stichting Studenten- en Musaharproject Nepal (SMPN). ,,Een jaar geleden kwam de toenmalige voorzitter van de stichting naar mij toe met de vraag of de SIFVN de SMPN wilde helpen met het verbeteren van het sanitair van een van de scholen in het Gorkha gebied in Nepal. De SMPN is al jaren bezig en heeft in dat gebied al diverse scholen opgeknapt. Door de aardbevingstijd in 2015 is bijna alles verwoest. Met veel geld van donoren hebben ze die scholen weer kunnen opbouwen, alleen er moet nog nieuw sanitair bij. Daar hebben wij als SIFVN ‘ja’ tegen gezegd. Ik zit nu ook in het bestuur van de SMPN.” Nu gaan de jongeren nog onder de vlag van de SIFVN naar Nepal, maar de bedoeling is om de SIFVN op te laten gaan in de SMPN.

Werken met Nepalese producten

,,Als het goed is, is het toiletgebouw inmiddels gebouwd door de mensen daar. We weten niet hoe het eruit ziet, dat zien we daar. We hebben wel een idee. Want de leerlingen moeten als het ware hier voorbereiden hoe ze het leidingwerk gaan doen en waar ze bijvoorbeeld de kranen plaatsen. Er moet ook een septic tank komen. Dat soort dingen worden wel gemaakt, maar hoe, dat weten we niet. Dat is ook de uitdaging, als we er zijn: wat zien we, wat kunnen we daarmee en wat kunnen we daarvan maken?”

Toekomst

Wat dit werk mooi maakt voor Wout, is dat hij iets kan betekenen voor de mensen daar. ,,En dat je echt ziet wat je maakt. Er blijft niks aan de strijkstok hangen. Je stuurt er geld heen, maar je ziet later, als je er komt, dat er wat van gekocht is. Dat installatiematerialen gekocht zijn bijvoorbeeld. Wij hoeven het dan alleen maar te installeren.” De SMPN heeft veel plannen voor de toekomst; het verbeteren van schoolpleinen, nieuw schoolmeubilair en wat Wout belangrijk vindt, is om gehandicapte kinderen uit het verdomhoekje te halen. Die worden nog vaak weggestopt in Nepal. ,,Er zijn nog genoeg uitdagingen voor de toekomst.”

Mieke van Veen