Willem Westerkamp staat nier af aan Saapke Dam

AKKRUM

Geen seconde hoefde Willem Westerkamp (57) na te denken, toen Saapke Dam (64) een nieuwe nier nodig had en hij de ideale match bleek te zijn.

Iets meer dan drie maanden geleden nu is het dat de niertransplantatie plaatsvond in het UMCG in Groningen. De operatie was op 20 juni. Het traject er naar toe begon in november 2017. In de maanden daarvoor bleek dat de nieren van Saapke Dam zo slecht waren, dat er gedacht moest worden aan nierdialyse of indien mogelijk natuurlijk een donornier.

Ongeveer vijftien jaar geleden had Saapke vaak last van hoofdpijn. Samen met haar man heeft zij een bedrijf aan huis. Daardoor is het altijd druk. ,,Als je dan een keer pijn in je hoofd hebt, wijt je het aan de drukte. Toen het niet over ging, ben ik toch maar naar de huisarts gegaan. Voordat ik het wist lag ik op de intensive care.”

De hoofdpijn bleek het gevolg te zijn van een te hoge bloeddruk. Dat had de nieren dermate aangetast, dat zij nog maar voor ongeveer zeven procent functioneerden. ,,Ik moest er rekening mee houden dat ik aan de nierdialyse moest. Ik besefte dat ik dat eigenlijk niet wilde. Ik had het namelijk alle dagen druk met werk en het gezin. Toen kreeg ik medicijnen mee tegen de hoge bloeddruk. Dat hielp. Want langzamerhand kwam de nierfunctie weer boven de dertig procent. Wel bleef ik onder controle bij het MCL.”

Nierfunctie achteruit

Tot vorig jaar zag het er redelijk goed uit. ,,Helaas ging de nierfunctie toch achteruit, richting de tien procent. Dan krijg je te horen: ‘Het komt niet meer goed. Het zou mooi zijn als je een nier kan vinden binnen je familie en vriendenkring, anders kom je op een wachtlijst en duurt het ongeveer vier tot vijf jaar voordat er een nier beschikbaar is’.”

Dam: ,,Dan kom je in een onzekere en spannende periode. Hoe komt het allemaal? Wanneer je aan de nierdialyse moet, dan is dat zo heftig. Wat was ik blij dat er zich twee personen aanmelden als donor.”

Ongeschikt

Beide donoren bleken echte ongeschikt. Toen melde Willem Westerkamp zich. Hij vroeg mij hoe het proces ging? Dan krijg je de tranen in je ogen. Willem die werkt al heel wat jaren bij ons. Dat hij bereid was om dit te doen, dat gebaar neem ik mijn hele leven mee. Willem die besloot door te gaan en startte het onderzoektraject om te zien of hij een goede match zou zijn.”

De nier van de uit Zoutkamp afkomstige Westerkamp bleek een hele goede match te zijn. Ook bleken hij en Dam dezelfde bloedgroep te hebben.

,,Dat hij een nier heeft afgestaan vind ik geweldig. Dat is niet met woorden te omschrijven. De operatie is goed geslaagd, maar het was natuurlijk erg spannend allemaal. In het UMCG werden we erg goed begeleid en nu nog. Als we vragen hebben of iets anders hebben, kunnen we altijd bellen. Bovendien gaan Willem en ikzelf nog regelmatig naar het UMCG voor controle. Dat geeft een geruststellend gevoel.”

Zeventig procent

Ondertussen werkt de nier voor ongeveer zeventig procent. ,,Veel meer zal het waarschijnlijk niet worden, maar het is wel super. Normaal gesproken is de functie na een dergelijke operatie rond de vijftig procent.”

Dam zegt zich ondertussen erg goed te voelen. ,,Ik kan merken dat ik veel meer energie heb dan vroeger. Er is dankzij Willem veel spanning van mij afgevallen. Nu is het een kwestie van werken aan het herstel en de conditie verder blijven opbouwen”, zegt Dam, voor wie het net als voor Westerkamp de eerste operatie in haar leven was.

‘Volg je hart’

Westerkamp zelf noemt het heel bijzonder dat hij een nier aan een bekende heeft kunnen afstaan. ,,Je ziet op televisie programma’s over nierdialyse en hoe zwaar dat is. Toen ik ervan hoorde dat Saapke een nier nodig had, heb ik mij meteen als donor gemeld. Je kunt namelijk best met één nier leven. Misschien dat dit anderen ook over de drempel helpt om een nierpatiënt te helpen, zegt Willem, die bijval kreeg van zijn vriendin. Ze zei: ‘Je moet je hart volgen’. Prachtig vond ik dat. Ik vond het ook heel bijzonder om te doen en weet hoeveel het gewaardeerd wordt.

Gesprekken en onderzoeken

Voordat Westerkamp zijn nier mocht afstaan volgde een complete medische molen. Zo vonden gesprekken plaats met een speciaal transplantatieteam van het UMCG. Ook volgden allerlei onderzoeken naar zijn gezondheid.

Het team zag geen hindernissen en gaf groen licht om zijn rechternier af te staan. Er is voor die nier gekozen omdat die het beste weg te nemen was. Als die nier bijvoorbeeld de gezondste van Westerkamp was geweest, dan was de linkernier weggenomen.

Wachtlijst

Voordat de operatie kon plaatsvinden, werden Dam en Westerkamp op een wachtlijst geplaatst. Gemiddeld worden er ongeveer twee tot drie zware nieroperaties per week gedaan. Dat leidde er toe dat de operatie gepland stond voor 14 augustus. Het werd uiteindelijk een kleine twee maanden eerder, op 20 juni.

,,Op 19 juni zijn Saapke en ik opgenomen in het UMCG. De volgende ochtend om 7.00 uur ben ik geopereerd. Meteen daarna was Saapke aan de beurt.”

‘Zou dezelfde keus maken’

Net als met Dam gaat het ook met Westerkamp de goede kant op. Zijn andere nier functioneert ondertussen rond de tachtig procent.

,,Pas in juni 2019 hoef ik weer voor controle naar het ziekenhuis. Zo voorspoedig gaat het. Wel heb ik begin augustus een onderzoek gehad om te zien hoe het ging. Toen bleek ik ergens een ontsteking te hebben en moest ik een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Maar als ik het over mocht doen en weer voor de keuze stond, had ik weer dezelfde keuze gemaakt. Het is hartstikke mooi dat je de kans krijgt om iemand op een dergelijke manier te kunnen helpen.”

Als er mensen zijn die ook graag zoveel voor een ander willen betekenen door hun nier beschikbaar te stellen, kijk dan op www.nierstichting.nl/nierdonatie.

(Tekst Jitze Hooghiemstra)