Anne Bakker neemt met een glimlach afscheid van het leven

HEERENVEEN

Muziekdocent Anne Bakker (67) is aan het einde van zijn levensreis gekomen. Hij heeft slokdarmkanker en verkeert in de terminale fase.

Maar de man die jarenlang ontelbare leerlingen in Heerenveen en wijde omstreken liefde voor klassieke muziek heeft bijgebracht, is allerminst verslagen.

Hij is niet bang voor de dood en geniet met zijn drie hondstrouwe katten nog elke dag van het leven. Hij verzorgt met liefde de fleurig bloeiende planten in de tuin achter zijn knusse woning in Heeg. In de voorkamer heeft hij zich omgeven met boeken, films en platen. Dingen die de schoonheid van het leven weerspiegelen.

Anne is omringd door alles waar hij van houdt. De kamers hangen vol foto’s. Verstilde momenten van geluk. Vastgelegd tijdens wandelingen en fietstochten door heel Europa en te midden van vrienden. Anne geniet er nog altijd van. Fysiek wordt hij steeds brozer, maar zijn ogen weerspiegelen een opmerkelijke innerlijke kracht. Het is de kracht van een levensvreugde die hem nooit zal verlaten.

Anne: ,,Dit interview is bedoeld als afscheid van alle mensen in Heerenveen met wie ik heb samengewerkt en die ik les heb gegeven. Wat heb ik een prachtige tijd gehad in die plaats.”

 

Heb je veel pijn?

,,Nee, nooit. Dat maakt het leven voor mij natuurlijk een stuk draaglijker. Vanaf het moment dat bij mij slokdarmkanker werd vastgesteld, heb ik nooit echt geleden. Ik kan de dood rustig tegemoet zien. Mijn hele begrafenis is al geregeld, dat heb ik zelf allemaal gedaan. Mijn familie wil ik er namelijk niet mee opzadelen dat ze zoiets te elfder ure nog moeten doen. De adressen van de rouwkaarten liggen klaar, ze hoeven zich nergens zorgen over te maken.”

 

Het getuigt van kracht dat jij als alleenstaande man zo onbevangen naar je dood toeleeft. Waar haal je die kracht vandaan?

,,Toen ik nog gezond was, had ik ook geen moeite met de dood. Ik heb altijd intuïtief geweten: de dood hoort bij het leven. Daar moet je op voorbereid zijn. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik een heel goed leven heb gehad. Het valt mij dan ook niet zwaar om me er aan over te geven dat ik terminaal ben. Ik ben stervensbegeleider geweest van mijn vader en moeder en toen heb ik geleerd dat het heel goed mogelijk is om klaar te zijn met je leven. Dat het goed is geweest. En dat mensen heel rustig kunnen sterven. Dat heb ik nu al: soms ben ik zo moe dat ik wel in alle rust weg wil glijden in de dood. En wat er daarna gebeurt? Ik weet het niet, maar ik ben wel nieuwsgierig. Of er wel of geen leven is na de dood, wie zal het zeggen. Ik weet het niet. We zijn allemaal onderdeel van een groter geheel, denk ik wel eens. Misschien dat we na onze dood allemaal opgaan in iets groters. Ik ben hervormd opgevoed, maar met kerkelijke dogma’s heb ik niets. Wat dat betreft ben ik helemaal niet bang voor de dood.”

 

Met andere woorden: je hebt vertrouwen in de dood?

,,Ja en daarom kom ik mijn ziekteproces ook zo goed door. De oncoloog zei: zo gemakkelijk is het mij nog nooit gemaakt. Nou ja, ik wist zelf ook niet dat ik zo positief zou reageren op het bericht dat ik terminaal ben. Ik leefde altijd al intensief, elke dag was een nieuwe verrassing. Maar deze ziekte heeft aan mijn leven toch weer nieuw perspectief gegeven. Ik besef nu nog dieper hoe ik heb genoten van de mensen om mij heen. Ik krijg nog steeds massa’s post sinds ik ziek ben en dat is zo leuk. Ik bewaar alle brieven in mappen en herlees ze vaak. Ik vraag mensen altijd als ze een berichtje willen sturen om dat niet per mail of whatsapp te doen, maar via de ouderwetse Tante Post. Ik vind handgeschreven brieven zo verschrikkelijk leuk. Als mensen een brief schrijven, zijn ze meer betrokken dan wanneer ze mailen of appen.”

 

Wat zijn de mooiste momenten uit je leven?

,,De natuur heeft mij altijd gelukkig gemaakt. Als ik op een hoge berg stond en ik liet het adembenemende uitzicht op mij inwerken, dan dacht ik: ‘Nu mag het leven wel stoppen’. Ik heb ook altijd heel goed alleen kunnen zijn. Ik ben niet afhankelijk van een ander. Ik heb twaalf jaar een relatie gehad en uiteindelijk is die stukgelopen, maar ik had het voor geen goud willen missen. Toen ik weer alleen kwam te staan, kreeg mijn leven een extra verdieping. Ik kende het verschil tussen samen en alleen zijn. Ik heb nooit de behoefte gehad om weer een relatie te beginnen. Als ik opnieuw verliefd zou worden, dan zou ik nooit weer met iemand onder hetzelfde dak willen leven.”

 

Je kijkt nergens in wrok op terug?

,,Nee, absoluut niet. Maar ik heb wel moeten leren om van het leven te genieten. Ook tijdens mijn werkzame leven.”

 

Heeft jouw passie voor muziek ook aan jouw geluk bijgedragen?

..Misschien wel. Ik heb muziek pas op latere leeftijd ontdekt. Ik ben mijn werkzame leven begonnen op een verzekeringskantoor. Pas later ontdekte ik dat een studie als muziekdocent beter bij mij paste. Toen ik vijf jaar daarna was afgestudeerd, kon ik meteen bij muziekschool Schoterwerven terecht. En vervolgens heb ik tot mijn 65ste in het muziekvak lesgegeven. Maar als muziekdocent heb ik mijzelf wel altijd vernieuwd. De sfeer tussen mij en mijn leerlingen was altijd geweldig en het contact met de ouders optimaal. Toen ik met pensioen ging, kon ik me geen warmer afscheid wensen.”

 

Luister je nog veel naar muziek?

,,Jazeker. En vooral in deze dagen komt muziek steeds sterker binnen, bij wijze van spreken. Ik geniet zo van klassieke concerten. Het laatste jaar ben ik vaker dan ooit naar liveconcerten geweest. Bach heeft mijn hart gestolen, maar Mendelssohn weet mij ook heel erg te ontroeren. Voor mijn uitvaart heb ik de mooiste muziek samengesteld. Eigenlijk is mijn begrafenis een beetje mijn allerlaatste luistercursus. Als ik kan en mij goed genoeg voel, wil ik de komende tijd nog een paar concerten bezoeken. Ik wil er nog een mooie tijd van maken. Want ik blijft optimistisch. Als je de specialisten in het ziekenhuis hoort: het is allemaal kommer en kwel. En ik zit tegenover hen met een glimlach. Maar die instelling heb ik nou eenmaal. Ik laat mij niet de put in praten. Ik heb tegen mijn specialist gezegd: ik hoop dat jullie van mij iets hebben geleerd, dat het protocol eigenlijk anders moet. Wat fleuriger. Praat niet alleen in de trant van: ‘Erg, erg, erg’. Als je dat als patiënt overneemt, ga je thuis somber op de bank zitten en ben je zo dood. Ik hoef ook geen levensverlenging in de vorm van chemo. Want ik ga voor de kwaliteit van het leven en niet voor de kwantiteit. Met ondersteuning van klassieke homeopathische middelen voel ik mij nog steeds prima. Ik heb geen pijn en zo kan ik alles straks rustig loslaten. Er is niets wat ik nog moet doen.”

Kaartje sturen

Wie Anne Bakker een kaart of een brief wil sturen, kan dat doen naar het volgende adres: Molefinne 18, 8621DB Heeg.

(Tekst Harry de Jong)