Recensie | Cerebraal fysiek werk in Kunstlokaal No.8

JUBBEGA

Jurjen K. van der Hoek stuurde een recensie over het ruimtelijke werk Cerebraal Fysiek van Henk Rusman en tekeningen en schilderijen van Josias Scharf bij Kunstlokaal No.8 in Jubbega. Dat is te zien tot en met zondag 11 november.

Hieronder zijn tekst.

Vrolijk stap ik uit mijn auto die ik slordig langs de Schoterlandseweg heb geparkeerd. En loop fluitend door wat eens de poort was het voormalige schoolplein op. Ik voel me stukken jonger en dans rond ‘Kristallisatie’, een wit object van gecoat staal waar ik bijkans tegenaan liep.

Het werk reikt als de Toren van Babel naar de hemel. Wat kunst al wel met je kan doen neurie ik beschouwend voor me uit. De deur is op slot, ik rammel eraan. Alras zwaait deze gastvrij voor me open: kom binnen. Ik sta er weliswaar weer eens op een onorthodox tijdstip voor.

Maar ik ben welkom. Me daarna een weg banend door het overvolle atelier van AlleskAn. Opletten, daar ik zomaar ongewild iets kan omstoten in de drukte van de maaksels. Want ik ben daar wat ooit het gymnastieklokaal van de J.B. Kanschool was. In Jubbega. Op mijn weg naar de galerie laat ik het wasgoed rechts hangen en open de ruimte waar ik meteen ongezien in bezit wordt genomen door het getoonde werk daar.

Samengebracht in Kunstlokaal No.8 onder de officieuze noemer ‘Cerebraal Fysiek’.

De objecten van divers materiaal waarmee Henk Rusman deze ruimte inneemt spreken vooral in herhalingen.

Tableaus van suggestieve open gesneden vierkanten, zich spiegelend tot ritmische structuren. Het zijn eenvoudige middelen in beeldspraak die groepsgewijs uitpakken tot een meervoudige beelduiting. De ervaring van het object verloopt bij inname naar een ander standpunt.

Schaduwen schuiven over en langs de wand. Duiden telkens en voortdurend een verschillende ruimtebeleving. Meest zijn deze repeterende vierkanten als reliëfs aan de wand gehangen, boven en onder ooghoogte. Maar ook is er een variatie in de ruimte geplaatst, groter van formaat en zonder kleurcoating. Naast de andere vormen waarmee wiskundige Rusman speelt.

De constructies lijken niet te kunnen bestaan, omdat ze zich Eschereender tegennatuurlijke kanten uit schijnen te bewegen. Gezaagd en gevouwen uit één plaat metaal. De grond wordt plafond, de aarde is de lucht. Het heeft geen voorkant, want dat is de achterzijde en andersom. Het laat zich van iedere kant bekijken terwijl elk vlak voortdurend interessant blijft. De leegte vormt zich in de ruimte. Een cirkel met volume. Ik kan erin, ik ga er doorheen. Met mijn blik er dwars door. De objecten omarmen me. En kan ik me dan eindelijk losweken van die hypnose, dan raak ik meteen positief verstrikt in de kunst van het platte vlak.

Op robuuste vellen papier krast en vlekt Josias Scharf zich een vegetatieve atmosfeer. Het sluit me op en alleen nog met een scherpe klewang kan mijn blik een uitweg vinden als ik die al zocht.

Ik baad mij in en laaf me aan een abstracte realiteit. Droom erin weg, hoewel de compositie oorverdovend is en ik welhaast oordopjes nodig ben. Het insect in mij klimt langs lijnen en denkt grassen, verschuil me tussen strepen van riet. De composities vreten me op. Het verwerkte licht werpt natuurlijk schaduw, de suggestie van wind laat in verf een illusie op de ondergrond zetten.

Het is een expressieve vaardigheid waarmee de kunstenaar beweging suggereert in een stilstaand beeld. Mijn ogen glijden langs de lijnen en maken in de abstractie een realiteit. Het moet wel, want de geordende wirwar boeit mateloos. Ik waan me, zoals gezegd, in een jungle van wildgroei.

Het is prachtig wat ook hier de eenvoud in veelvoud kan neerzetten. De aarde raast onder mij langs in ander werk. De serie zegt dat ik aan zee ben, waar de golven monumentale muren zijn. Opgezweept en voortgestuwd door de hand van de meester. Het beroert.

En komt dan het gebaar tot rust en staat de compositie min of meer stil, dan valt een belevenis op de plek. De lijnen zijn niet meer gejaagd, volgen elkaar niet meer onrustig op maar kronkelen zelfs verliefd om elkaar heen. De grootsheid en de beweging vallen hierin stil. Er is zuivere abstractie daar. Geen voorstelling, enkel een zijn. Het zijn.

Zie ook weblog KUNST-stukjes: jurjenkvanderhoek.tumblr.com.

(Tekst Jurjen K. van der Hoek)