De Uitdaging: ‘Duurzaamheid begrijpelijk maken’

HEERENVEEN

In de rubriek De Uitdaging portretten van mensen met een bijzonder verhaal en de uitdaging in hun leven. Deze keer Hilda Feenstra, schrijfster van het boek ‘Duurzaam zijn moet je durven’.

Hilda Feenstra (47) studeerde journalistiek en was tien jaar radioverslaggever. Daarna was ze werkzaam in het communicatievak. ,,Maar toen ik 40 was, werd ik overspannen en ben ik gaan nadenken wat ik nou eigenlijk echt wilde. Ik heb een groen hart, houd van de aarde en al wat daarop leeft en wil graag dat dat blijft. Daar wilde ik wat mee doen”, zegt Hilda Feenstra. Het was midden in de crisis en banen waren er niet echt. Toen is Hilda zelfstandige geworden en richtte ze in 2012 Local Works op.

Roeping

,,Ik vond duurzaamheid altijd een interessant onderwerp. Als kind was ik er niet heel bewust mee bezig, maar als ik in een weiland had gespeeld en daar werd later een nieuwbouwwijk of bedrijventerrein gebouwd, dan dacht ik wel altijd: ‘Dat kan toch niet zo doorgaan?’ Maar omdat het wel gewoon doorging, dacht ik dat het aan mij zou liggen. Dat ik het niet zou snappen. Als student heb ik achteraf gezien mijn kop maar wat in het zand gestoken. Maar het klopt gewoon niet. De aarde is eindig. Je kunt daar niet oneindig van nemen. Toen ik in de 30 was, kwam dat weer terug. Ook wel in mijn tijd als journalist. Ik zocht wel altijd dat soort onderwerpen uit. En ik ben ook vrijwilligerswerk op het gebied van duurzaamheid gaan doen. Het was echt nodig om zwaar overspannen te worden om te bedenken dat dit eigenlijk mijn soort van roeping was.”

The Natural Step

,,Mijn eerste opdracht met Local Works was het schrijven van een duurzaamheidsrubriek voor een lokale krant. Ik wist toen nog niet zo goed wat ik wilde, tot ik in aanraking kwam met een methode voor duurzaamheid: het raamwerk voor strategische duurzame ontwikkeling. Dat raamwerk gaat uit van systeemdenken. Dat alles met alles samenhangt. Dat als je aan een ding begint te schudden dat het ergens anders ook beweegt. Dat je dingen niet individueel op zichzelf kunt bekijken. Er is ook een stichting die zich daarmee bezighoudt, daar heb ik me bij aangesloten en sindsdien werk ik met die methode. Het heet ook wel The Natural Step.”

Essentie

,,Van zichzelf is het systeem aarde perfect in balans en kan dat eeuwig zo doorgaan. Maar wij mensen ondermijnen de werking van dat systeem op een aantal manieren. Dat doen we in feite op honderdduizend manieren, maar de wetenschappers van The Natural Step hebben dat in essentie teruggebracht naar vier dingen. De eerste is dat wij de natuur sneller afbreken dan dat hij kan herstellen. De tweede is dat wij sneller stoffen uit de aardkorst halen dan de natuur kan verwerken. De derde kern van onduurzaamheid gaat over stoffen die in de natuur helemaal niet voorkomen: chemicaliën en plastics bijvoorbeeld. En de vierde gaat over het sociale systeem. Dat mensen structureel beperkt worden bij het kunnen vervullen van hun basisbehoeften en zich daardoor niet druk kunnen maken om duurzaamheid. Als jij een arme kleine boer bent in Indonesië en je hebt te weinig geld om je kinderen eten te geven en je hebt de keuze om een stuk regenwoud te kappen om daar een palmolieplantage te beginnen, dan doe je dat.”

Spelregels

,,Als je die vier kernzaken omdraait, dan krijg je een soort spelregels voor duurzaamheid. Je moet bijvoorbeeld niet sneller de natuur afbreken dat dat hij zich kan herstellen. Als bedrijven bij mij komen, dan ga ik met ze kijken op welke manier zij die spelregels ondermijnen. Als je dat in beeld hebt, kan je vervolgens bedenken welke stappen je kunt zetten om duurzaam te worden. Daar mag je veel tijd voor nemen. Je kunt niet van de kelder naar de zolder, maar als je eenmaal weet dat je naar de zolder wilt, dan weet je dat je steeds een stap die kant op moet zetten. Niet iedereen ziet nu nog het nut in van duurzaamheid, maar de vraag naar duurzaamheid gaat steeds meer toenemen.”

Begrijpen

,,Daarom heb ik ook een boek geschreven. Omdat ik zo ontzettend graag wil dat zo veel mogelijk mensen begrijpen waar duurzaamheid echt over gaat. Dat is ook mijn uitdaging. Wat ik met mijn boek graag wilde, is dat hele complexe onderwerp dat duurzaamheid is, begrijpelijk maken voor heel veel mensen zonder het te oversimplificeren. Dat doen we met duurzaamheid heel vaak wel. Energieneutraal worden is vaak een doel, maar je kunt op hele onduurzame manieren energieneutraal worden. Door huizen te isoleren met giftige stoffen bijvoorbeeld. Daar ben je je dan niet bewust van. ‘Het beperkt toch CO2-uitstoot, dat is toch goed?’ Maar CO2-uitstoot beperken is geen doel, maar is een middel om klimaatneutraal te worden. Het doel is een leefbare aarde houden.”

Durf

,,Mijn boek heet ‘Duurzaam moet je durven’, omdat je dat wel onder ogen moet durven zien. Mijn boek gaat over drie onderdelen: hoofd, hart en handen. Durf te weten: durf onder ogen te zien hoe het systeem aarde werkt en hoe we dat zo ondermijnen dat onze toekomst op het spel staat. Durf te dromen: als je dit onder ogen hebt gezien, durf dan nog maar eens te dromen dat het toch goed kan komen. Durf te doen: durf dat maar eens hardop te zeggen, ook al vindt iedereen het een gek idee en durf ook nog maar eens je handen uit je mouwen te steken om te beginnen een verschil te maken ook al weet je niet hoe het uitpakt. Die dingen zijn alle drie nodig om duurzaam te worden. Ik stak eerst ook mijn kop in het zand, maar durfde daarna wel mijn nek uit te steken voor duurzaamheid.”

Vanavond geeft Hilda om 20.00 uur een lezing in de Trinitaskerk in Heerenveen. De entree bedraagt vijf euro.

Mieke van Veen