RECENSIE | Tweedehands leven in abstract werk

MILDAM

Jurjen K. van der Hoek stuurde een recensie over de expositie ‘recycling kunst’ met objecten van Bert Klaver bij Galerie Mildam aan de Schoterlandseweg 37. De expositie is nog tot en met 16 december te zien.

Hieronder de tekst van Jurjen K. van der hoek.

Het is geen art trouvé naar de letter, geen junkyart of readymade. Het is wel afval van de mensheid, symbool van de vergankelijkheid. Bert Klaver geeft afdankers waarde. Een tweedehands leven in abstract werk.

Wat eens na intensief gebruik is afgeschreven en achteloos weggesmeten, wordt door hem op een voetstuk gezet. Het oude lood, zink en koper – restmateriaal van de industrie – komt tevoorschijn als aangenaam samengestelde compositie. Het mag een naam hebben en verdient een sokkel. Deze werken zijn op dit moment te zien in Galerie Mildam, voorheen It Alde Tsjerkje.

Het door Klaver in plakken gesneden materiaal is langs en over elkaar gelegd om een kern van hout, steengruis en spijkers te omsluiten. Zo ontstaat als vanzelf een soort van icoon, een driedimensionale bidplaat in collagevorm. De structuur van steen werkt automatisch in de compositie mee. Het heeft geen nieuwe belijning nodig. De kunstenaar kan aan de haal met wat is.

Onder andere de oxidatie van het materiaal is daarbij een natuurlijk geschenk. En ook ontstaan er scheuren en vallen gaten die alle meewerken in de huid. Onbewerkt al mooi om te zien. Klaver ziet het gaandeweg liggen en brengt het samen in een aantrekkelijke compositie.

De objecten zitten in de sfeer van oudheid en archeologische vondsten. Ontdekkingen op de vierkante decimeter. Het lijken plattegronden van vindplaatsen, afgravingen. Spitten in de bodem van toen. Woelen in de aarde van het verleden. De bodem is geaderd en geeft in de lagen haar schatten prijs. Deze onthulling van historie zet Klaver vast in beeltenissen. Portretten van geschiedenis, want de afgedankte waarde heeft een verhaal.

De kunstenaar zet dit op schrift, legt het vast en laat het voortleven.

Enkele werken reiken naar een top. Een berg priemt de ruimte in. Het skûtsje brengt in strakke vormgeving metaal en steen in harmonie samen. Het ontleent schoonheid aan herhaling naast afgehakte steen en gebrand hout.

Hebbedingetjes in een pakje kunst bestaan uit wasknijpers en hoefnagels. Drie koningen op rij, Don Quichot en Sancho Panza op trektocht. Een figuur zoekt het hogerop en beklimt een steen, zo kan klein en groot samengaan in het werk van Klaver. Het nietszeggende en het alles omvattende.

De cirkel van overleven lijkt rond. Het is hier geen kunst van gevonden voorwerpen, maar gevonden kunst uit bestaande dingen. Ergens is het gezien of terecht gekomen. De kunstenaar raapt het letterlijk op en pakt het figuurlijk aan. Zijn inspiratie vormt het om van wat het was tot wat het nu geworden is. Zoals hij het zelf noemt: recycling kunst.

Een hergebruik van bestaande vormen om er een nieuw uiterlijk aan te geven.

Meer sprekend echter zijn de landschap gelijkende platen. Daarop staan aardlagen of geroeste vlakken als natuurlijk beeld.

De natuur, wind en regen, hebben er vat op gekregen en een voorwerk gedaan voor de kunstuiting. Zo schijnt het. Er is weinig menselijks toegevoegd, minder kunstachtige waarde aan gegeven. In die eenvoud schuilt het meervoud. De plaat is van zichzelf al intrigerend genoeg.

Klaver vult het aan tot een waddenlandschap ontstaat. In de grijzen van lucht en water, waarin de natuur er een roestbruine structuur liet ontstaan. Het heeft nauwelijks meer suggestie nodig om een verhaal te hebben en weer te geven. Enkel is het gekaderd waardoor de kunstenaar het zichzelf als kunstwerk heeft toegeëigend.

Zie ook het weblog KUNST-stukjes: jurjenkvanderhoek.tumblr.com.

(Tekst Jurjen K. van der Hoek)