RECENSIE | ‘Werk Mary Velthoen staat in een traditie’

OUDESCHOOT - Jurjen K. van der Hoek schreef een recensie over Kunst in de Kerk. Daarbij is tot en met zondag 14 april werk van Mary Velthoen te zien in de Sionskerk, in Oudeschoot.

Hieronder de tekst van Van der Hoek.

Heeft het Woord beeld nodig. Kunnen we zonder illustratie de verhalen geloven. Vroeger begreep men de woorden van de voorganger niet. Vooral omdat deze een andere taal sprak dan het volk gewoon was. Ook was het voetvolk het lezen nauwelijks machtig. Over bleef de uitbeelding van het Woord. De beelden langs de wand van de kathedraal, de vormen in ramen, de schilderingen aan de muur. Zo werd het hen allemaal duidelijk.

Tegenwoordig wordt alles begrepen. Is de taal de onze. Zijn zelfs de verhalen van deze tijd. Dan is een strip langs de muur die de kruisgang verbeeldt nog een afleidende kijkplaat, maar eigenlijk overbodig. Heeft het Woord enkel emotie nog nodig. Niet een duidelijk beeld waaraan geen twijfel mogelijk is, maar een gevoelige plaat waar een ieder de persoonlijke inbeelding uit kan lezen. Dat beeld behoeft niet realistisch te zijn, het kan een abstracte duiding geven. Want zijn de verhalen vast omschreven, het geloof is en blijft een abstract gegeven.

Het beelden in de kerk is wel een monumentale traditie geworden. Marmeren Jezusfiguren, uit hout gesneden apostelen, in lood gegoten bijbelfragmenten en gekleide kerststallen. Was het even weg in de gescheurde gemeenschappen, nu sluipen ze overal toch weer binnen. Zo laat de PKN Heerenveen ieder jaar in de tijd voor Pasen kunst in de kerk. Want er bestaan religieuze kunstenaars. Niet dat deze anders de kunst bedrijven, maar wel met een ander uitgangspunt en onderwerp.

Dit jaar is Mary Velthoen aangezocht om haar werk langs de hoge muren van de Sionskerk in Oudeschoot te tonen. In een aparte schilder- en gutstechniek, zelf noemt zij het contourgezaagd, legt Mary vooral emoties vast. Geen abstracte werveling van kleuren, maar geschilderde portretten die in de uitdrukking hun gevoelens bloot geven. Op de grote grijs gestucte wand zijn de meeste van de kleurige reliëfs gehangen. Door de onregelmatige vorm van de werken maken ze onderling contact. Want er is geen kader zoals bij een schilderij. De restruimte speelt mee en geeft een rumoer op de muur. Het is één grote kijkplaat met allemaal losse onderdelen. De puzzelstukken grijpen in elkaar en kunnen nauwelijks afzonderlijk worden bekeken. Je moet wel erg afdwalen van de preek om alles in je op te nemen. Zo leidt het beeld af van het Woord.

In de afbeeldingen zijn mensen op een naïeve manier opgezet. Maar deze weergave past wel in de bijzondere techniek. Want het gaat hier niet om of de anatomie klopt, maar dat de houding en de mimiek de juiste emotie weergeeft. En dat is zo, dat klopt. Opgeruimde kleuren, waar je vrolijk van wordt. De uitgesneden MDF-plaat is na kleuring bewerkt met de guts en ook geeft houtskool een speelse belijning aan. Want Mary Velthoen is meer een tekenaar dan een beeldsnijder, zo blijkt uit twee krijttekeningen die in de hal zijn gehangen. Ik ontdek ze nadat ik eerder een rondgang door de kerk maak. Jammer dat van deze werken er niet meer zijn opgehangen. In deze stijl komt de kunstenaar los en heeft geen grenzen. In de reliëftechniek heeft ze een eigenzinnige creatie gevonden, maar uit de tekeningen spreekt meer haar kunnen in de kunst.

(Tekst Jurjen K. van der Hoek)