VOORUITBLIK | Boekbespreking Kees Ruys bij Stichting Literaire Activiteiten Heerenveen

ORANJEWOUD - Kees Ruys is maandag 15 april te gast bij de Stichting Literaire Activiteiten Heerenveen (SLAH) in Museum Belvédère. Rob Kerkhoven blikt vooruit.

Centraal bij de lezing van Ruys staat zijn biografie ‘Alles is voor even' over schrijfster Aya Zikken. Na de pauze wordt de documentaire ‘Aya Zikken, een vergeten schrijfster en haar biograaf’ van Hugo van Zoest, Marianne en Suzanne Wieberdink vertoond. Kinderboekenschrijver Dolf Verroen, bevriend met Ruys en Zikken is aanwezig als eregast.

‘Alles is voor even’ is het levensverhaal van schrijfster Aya Zikken (1919-2013). Tijdens haar jeugd in Nederlands-Indië leerde zij het intense en ongewisse tropenleven als inspiratiebron voor fictie kennen. Ruys’ biografie biedt een intiem portret van een bevlogen kunstenaar die de wereld net zo compromisloos bleef bereizen als ze hem op afstand hield, en toch naast haar kluizenaarsbestaan een leven leidde tussen vele grote schrijvers van haar tijd.

Ruys geeft een gedetailleerd overzicht van Zikkens’ literaire werk en de meestal autobiografische bronnen waaruit het ontstond. Pal voor haar dood heeft ze de biografie nog uit handen van Ruys ontvangen.

Een biografie in de gangbare betekenis van het woord is ‘Alles is voor even’ niet. Ruys laat vooral Aya Zikken aan het woord. Een naar de naakte feiten vorsende biografie is het niet geworden. Ruys gaf Zikken carte blanche: wat ze veilig opgeborgen wilde houden, zou Ruys niet onthullen.

Niet alles verborgen

Gelukkig hield ze niet alles verborgen. Op bladzijde 727 zegt ze: ,,Naarmate je ouder wordt, word je kwetsbaarder. Je leven ligt zo goed als achter je. Het klinkt oubollig, maar je teert steeds meer op je herinneringen. Het verleden is het enige wat je nog hebt. Daarom houd je je graag aan het beeld vast dat je je daarvan in al die jaren hebt gevormd. Dat is het deel van je verleden dat je hebt verwerkt en met je mee wilt nemen. Met een ander deel is dat nog niet gebeurd. Als je daarnaar begint te graven komt het bloot te liggen, en dat is de laatste tijd aan het gebeuren. Wat ik veilig opgeborgen had, komt plotseling tot leven, en ik kan je zeggen dat dat erg onprettig is.”

Het eindresultaat is mede door dat graven een zeer lezenswaardig boek.

De avond begint op 15 april om 20.00 uur, inloop vanaf 19.30 uur. Boekhandel Binnert Overdiep is met Ruys’ boeken aanwezig. Reserveren kan via reserveer@slahheerenveen.nl.

(Tekst Rob Kerkhoven)