FOTO’S | Honderd jaar Steenhouwerij Fransen in Heerenveen

HEERENVEEN - Op zondag 19 mei is het precies honderd jaar geleden dat Piet A. Fransen in het oude pand van Batavus aan de Parallelweg in Heerenveen startte met het ambachtelijk maken en plaatsen van grafmonumenten en bouwwerken.

De derde en vierde generatie, Peter en Ronald Fransen, vertellen over die tijd en over de veranderingen, die in honderd jaar hebben plaatsgevonden.

Piet Fransen (eerste generatie) begon als 12-jarige jongen als steenhouwersknecht in Den Haag. Hij wilde meer en is na wat omzwervingen als vakman naar Leeuwarden gekomen, waar hij is opgeklommen tot meesterknecht.

Het feit dat opa Piet katholiek was en uit West-Friesland kwam, maakte het niet gemakkelijk om hier voldoende werk te krijgen. Toch lukte het toen hij grafwerk kreeg in Sint Nicolaasga, Bakhuizen en Steenwijkerwold. Hij trouwde met Hendrika Pol. Zij was nauw betrokken bij het werk van haar man. Zij sprak Fries en kon daardoor een goed contact met de klanten opbouwen. Het bedrijf groeide en het pand aan de Herenwal 182-183 werd aangekocht.

Piet en Rika kregen tien kinderen, waarvan Piet, Jan en Fré (tweede generatie) het bedrijf hebben overgenomen. Piet, vader van Peter en opa van Ronald, wilde eigenlijk onderwijzer worden.

Ulo

Een vaste baan, goede verdiensten en veel vrije dagen leek hem wel wat. Hij zou naar de Ulo toen hij dertien jaar was. In de vakantie hieraan voorgafgaand hielp hij mee in de zaak. Dat beviel zo goed dat de school is afgezegd en hij altijd is blijven werken in het bedrijf en het later van z’n vader heeft overgenomen.

Toen Piet de pensioengerechtigde leeftijd had is het bedrijf overgenomen door zijn zoon Peter (derde generatie). Piet Fransen was tot zijn 98ste nog af en toe op de zaak. Al met al heeft hij zo’n tachtig jaar in het natuursteen én in Steenhouwerij Fransen gewerkt. Hij is in 2013 overleden.

Nieuwe generatie

Met een nieuwe generatie aan het roer kwamen er veranderingen. Peter Fransen vertelt: ,,Toen ik eind jaren zeventig het bedrijf had overgenomen kocht ik een kraanbaan met takel om het zware werk lichter te maken. Mijn vader kwam naar de werkplaats en was nogal kritisch hierover en vroeg wat dit was en wie dat betaald had. Later vertelde hij bij de kapper hoe trots hij was en dat die kraanbaan veel eerder aangeschaft had moeten worden.”

Peter deed eerst al het werk zelf: adviseren, de werken verkopen, het maken van de grafmonumenen en het hele administratieve proces. In 1990 besloot Peter een groter pand aan de Herenwal 176-177 te kopen. Een pand met een grote werkplaats, waar ruimte was voor meer machines, een oplsagplaats en een showroom.

Peter Fransen noemt het werken met natuursteen het allermooiste dat er is. ,,Natuursteen is fascinerend en elke keer weer anders, geen steen is hetzelfde. Het was en is nog steeds zwaar werk. Gelukkig zijn er nu hulpmiddelen om het werk lichter te maken.”

In de loop der jaren heeft Peter met veel mensen, die iemand hebben verloren, aan tafel gezeten en is daardoor een grote emotionele steun geweest voor velen. ,,De aandacht voor de mensen en het luisteren naar de verhalen die ze vertellen geeft veel voldoening.”

‘Geen dag hetzelfde’

Tot op de dag van vandaag is hij eigenaar en nauw betrokken bij het reilen en zeilen van Steenhouwerij Fransen. Naast grafmonumenten werkt het bedrijf voor bouwbedrijven, projectontwikkelaars en particulieren als het gaat om bijvoorbeeld dorpels, keukenbladen, vensterbanken, terrastegels, trappen. Alles van natuursteen.

Ronald Fransen (vierde generatie) vertelt enthousiast over de vele mogelijkheden en de pracht van natuursteen. Hij heeft retail management gestudeerd en is daarna in het bedrijf van zijn vader gaan werken. In eerste instantie in de werkplaats. Nu is hij mede-eigenaar.

Ronald: ,,Natuursteen is een natuurproduct en daarom nooit hetzelfde. Er zijn zoveel verschillende materialen en afwerkingen. Geen situatie en geen dag is hetzelfde.”

Er is veel veranderd. Nu staat er een showroom vol met materialen in allerlei kleuren en vormen. In deze tijd is het belang van internet en sociale media groot. Daar moeten we gebruik van maken. Het contact met mensen en samen een mooi product uitzoeken is prachtig.’’

De constante factor tijdens deze honderd jaar is het vakmanschap en de kwaliteit van het werk. Deze staan hoog in het vaandel bij de familie Fransen.

Drie broers

De drie broers Piet, Fre en Jan namen het bedrijf over van hun vader Piet en voerden een onderlinge taakverdeling om het groeiende bedrijf te ontwikkelen.

Op hun beurt namen eind zeventiger jaren de zonen van Piet en Fré, Piet en Gerard, het bedrijf over van hun vaders. Gedurende vele jaren waren diverse familieleden werkzaam binnen het familiebedrijf, onder anderen Jan, de broer van Gerard en Koos, de broer van Piet. 

Na 17 jaar samenwerking nam Piet het bedrijf over van Gerard, die zelfstandig verder ging. Tot op de dag van vandaag zijn ook de zonen van Piet, Ronald en Adrie werkzaam binnen het familiebedrijf.

Receptie

Op vrijdag 17 mei is er ter ere van het 100-jarig jubileum een receptie voor genodigden. Deze wordt gehouden in het bedrijf aan de Herenwal. Leveranciers, bouwbedrjven, uitvaartverzorgers en alle relaties worden daarbij uitgenodigd. Ook burgemeester Tjeerd van der Zwan is aanwezig. In de avond wordt het jubileum in besloten kring gevierd met familie en medewerkers.

In de loop van dit jaar houdt Steenhouwerij Fransen een open dag voor iedereen die graag een kijkje wil nemen in dit bedrijf. ,,Wij zijn klaar voor de volgende honderd jaar.”

(Tekst Wytske Hallema)