FOTO’S | Vrijwilligers Stichting Belvedère Oranjewoud hopen unieke betonnen bouwwerk voor de toekomst te behouden

ORANJEWOUD - Onlangs meldde de Heerenveense Courant als eerste dat de uit 1924 stammende uitkijktoren in de bossen van Oranjewoud in het najaar een opknapbeurt krijgt.

In totaal is er ruim 150.000 euro nodig. Dat geld wordt bijeengebracht door de vrijwilligers van de Stichting Belvedère Oranjewoud. Die stichting bestaat uit vrijwilligers en zet zich in voor het behoud van de toren.

Omdat de stichting geen inkomsten genereert voor de toren hoopt zij op de steun van het publiek. Ook wordt een beroep gedaan op de Subsidieregeling Instandhouding Monumenten (SIM) en is er het streven om zo snel mogelijk een QR-code te realiseren bij de toren, waarmee een vrijwillige bijdrage kan worden gedaan.

Daarnaast is er een doneerknop op de website www.belvederetoren.nl. Wie dat wil, kan via die knop eveneens een bijdrage doen. Zie ook de Facebookpagina van de Stichting Belvedère Oranjewoud.

Vrijwilligers

Het bestuur van de Stichting Belvedère Oranjewoud bestaat uit voorzitter Jan Eize de Boer (Oranjewoud), secretaris Sibbe Hoekstra (Oranjewoud), penningmeester Theo Derks (Heerenveen) en algemeen lid Yolt IJzerman (Aldeboarn). Daarnaast wordt nog gezocht naar een vijfde bestuurslid.

Er wordt een nieuwe vrijwilliger gevraagd die beschikt over een breed netwerk in onder andere de zakelijke sfeer. Dat is volgens het bestuur van belang vanwege fondsenwerving om zo een snelle en effectieve ingang te hebben bij relevante instanties.

,,Daarnaast gaat de voorkeur uit naar een vrouw. Zij zou voldoende binding moeten hebben met Oranjewoud en de Belvedère uitkijktoren en zich betrokken moeten voelen bij cultureel erfgoed.”

De huidige vrijwilligers van het bestuur stellen zich hieronder voor.

Jan Eize de Boer

Jan Eize de Boer is sinds 2009 betrokken bij de Stichting Belvedère Oranjewoud. ,,Als inwoner van Oranjewoud zie ik het als een soort ‘plicht’ om op bepaalde momenten ook wat voor het dorp te doen. Dus toen er op enig moment zich de mogelijkheid voordeed om bij te dragen aan het voorbestaan en de instandhouding van de Belvedère heb ik die mogelijkheid ook met plezier benut.”

Als voorzitter van de stichting onderhoudt hij ook contacten met de media. ,,Verder heb ik mij de afgelopen periode vooral bezighouden met het schrijven van het beleidsplan en het realiseren en inrichten van onze nieuwe website. Daarnaast neem ik deel aan de contacten met allerlei externe partijen die voor het voortbestaan van de toren en de berg van belang zijn.”

Van jongs af aan heeft De Boer al een band met de toren. ,,Als jongetjes gingen wij ondanks het verbod toch de toen al in zeer slechte staat verkerende Belvedère beklimmen. De tochtjes omhoog langs trapleuningen die op sommige stukken slechts uit betonijzer bestonden of helemaal weg waren zal ik niet snel vergeten. Het hele gebiedje daar was destijds, bijvoorbeeld ook door de restanten van de grot, een aantrekkelijk speelgebied voor ons.”

‘Landmark’

De toren is volgens De Boer dan ook min of meer een ‘landmark’ van Oranjewoud. De geschiedenis van het dorp is sterk verbonden met onder andere Tjaarda en de inspanningen die hij heeft verricht om het toerisme naar deze omgeving te bevorderen zoals door het bouwen van de Belvedère. De toren is dan ook onlosmakelijk met de geschiedenis van dit dorp verbonden.”

Daarnaast is het bouwwerk volgens de voorzitter cultuurhistorisch bijzonder. ,,Het was de eerste betonnen uitkijktoren van Friesland en één van de eerste die op deze wijze is gebouwd in Nederland. Toekomstige generaties gun je het ook om zo’n knap staaltje bouwtechniek van lang geleden nog eens te bekijken en natuurlijk om van het uitzicht te genieten. Los van het publiek vind ik dan ook dat de gemeente Heerenveen wel een zekere (financiële) verantwoordelijkheid heeft. De toren is van ons allemaal en is onderdeel van het toeristisch product van de gemeente.”

Sibbe Hoekstra

Sibbe Hoekstra is sinds eind 2016 betrokken bij de Stichting Belvedère Oranjewoud. ,,Als inwoner van Oranjeoud vind ik het belangrijk om mij maatschappelijk in te zetten voor cultureel erfgoed dat zich in mijn directe omgeving bevindt. Toen ik gevraagd werd om in het bestuur van de Stichting Belvedère Oranjewoud zitting te nemen, heb ik dan ook spontaan ja gezegd.”

Als secretaris van de stichting houdt Hoekstra zich niet alleen bezig met verslaglegging en het samenstellen van de agenda van de bestuursvergaderingen. Ook neem hij deel aan contacten met instanties die voor het voortbestaan van de uitkijktoren en de berg waarop deze gefundeerd is van essentieel belang zijn. Dat betreft onder andere de gemeente Heerenveen, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en instanties rondom fondsenwerving en bedrijven voor reparatie en onderhoud.

‘Veelvuldig bezocht’

Hoekstra: ,,Gedurende mijn lagere en middelbare schoolperiode in Oranjewoud en Heerenveen heb ik de uitkijktoren veelvuldig bezocht. Daarna heb ik een kleine halve eeuw buiten Friesland gewoond (11 jaar in Enschede en 35 jaar in Eindhoven). Na terugkeer in Oranjewoud begin 2015 heb ik met plezier geconstateerd dat de Belvedère nog steeds toegankelijk is voor het publiek.”

De secretaris is dan ook van mening dat het unieke betonnen bouwwerk voor de toekomst behouden moet blijven. ,,Daarom zet ik mij graag in om dit mogelijk te maken. Ook de relatie met Hotel Tjaarda speelt daarbij een rol. Mijn grootvader van mijn moeders kant heeft in het begin van de vorige eeuw lang bij het hotelbedrijf gewerkt. En de heer Tjaarda was ooit de stichter van de uitkijktoren.”

Theo Derks

Theo Derks is sinds 2009 betrokken bij de Stichting Belvedère Oranjewoud. ,,Ik werd gevraagd door de toenmalige voorzitter. Nadat hij vertelde over de toren, de ontstaansgeschiedenis en bouwwijze werd ik enthousiast om mijn steentje daaraan bij te dragen. Het penningmeesterschap van Derks vloeit voort uit zijn dagelijkse werk als administratiekantoor.”

Torens fascineren Derks daarnaast naar eigen zeggen ook vanwege het uitzicht.

,,Dat is zo mooi. Het groene Friesland ligt aan je voeten. Toen onze jongens nog tieners waren gingen ze naar de Belvedère weten we achteraf. Het was wel een beetje spannend, een beetje krakkemikkig. Zodra we ze vertelden dat ik in het bestuur kwam, kwamen hun verhalen. Die toren is een stuk geschiedenis van de omgeving en voor de mensen altijd al belangrijk geweest om er te recreëren. De toren is cultuur en techniek in een en in een prachtige omgeving, misschien wel uniek in de wereld.”

Yolt IJzerman

Yolt IJzerman zit het langst in het bestuur van de Stichting Belvedère Oranjewoud. ,,Sinds ongeveer 2002, toen Tjaarda's bos door Staatsbosbeheer werd aangekocht en daarna onder mijn regie werd gerestaureerd.”

De motivatie om in het bestuur zitting te nemen ontstond na de aankoop van het parkje door Staatsbosbeheer. Sindsdien vertegenwoordig ik hen vrijwillig in het bestuur. Ook nu ik sinds 1 januari met pensioen ben. Ik houd mij vooral bezig met aspecten rond onderhoud, contact met instanties en financiering.”

Cultureel erfgoed

IJzerman noemt de toren een fascinerend bouwwerk. ,,De toren vertegenwoordigt een belangrijke en jonge stap in de rijke cultuurhistorie van Oranjewoud. Ik zet mij dan ook met hart en ziel in voor de toren omdat ik mij betrokken voel bij cultureel erfgoed. Daarnaast is de toren niet alleen een bijzonder bouwkundig element in een tijd dat betonbouw pas net begon, ook representeert hij een stap in de toeristische ontwikkeling van Oranjewoud.”

Om bij te dragen aan het behoud van de toren zou het publiek er in de ogen van IJzerman er op de eerste plaats zorgvuldig mee moeten omgaan en eventuele vandalen aanspreken op hun gedrag en hen aangeven.

,,Maar ook zou het publiek als donateur jaarlijks een kleine bijdrage kunnen leveren voor het onderhoud. Als alle bewoners van Oranjewoud jaarlijks vijf euro zouden bijdragen kunnen we de toren tot in lengte van jaren in stand houden voor ons allen.”

(Tekst Jitze Hooghiemstra)