RECENSIE | Het verrassende werk van Jan Huitema

HEERENVEEN - Van de hand van Jan Huitema zijn tot 31 juli schilderijen en foto’s te zien in de Pronkkeamer van Museum Heerenveen. Jurjen K. van der Hoek schreef recensie.

Hieronder zijn tekst.

De Pronkkeamer. Laat je verrassen, roept de muur me toe. Dat doe ik, hoewel ik van tevoren wel eerst de website van schilder Jan Huitema heb gezien. Voor de zekerheid, om toch te weten wat ik kan verwachten daar op die tentoonstelling in Museum Heerenveen. Fout. Ik matig me al meteen een vooroordeel aan. Word online overstemt door de zweverige uitleg van Huitema bij zijn werk. Wat teveel – praatjes bij de plaatjes – van het goede. Ik kan dus niet meer objectief kijken, ongekleurd beschouwen.

Maar, wat een verrassing, toch. Zonder de handleiding blijkt het werk van Huitema toch vooral verfrissend. Bij binnenkomst van de ruimte evenwel belooft het dripping portret van Rembrandt, geheel in de stijl van inspirator Jackson Pollock – zo weet ik van de website, niet veel goeds. Het is een zoveelste poging in de kunst mee te doen in dit jaar toegeschreven aan die grote oude meester. Naar mijn idee een overbodige toevoeging op deze toch wel uitstekende expositie.

Foto’s, als gedetailleerde portretten van natuurlijke context en verband, dienen als inspiratiebron voor de schilderwerken. Jan Huitema maakte de platen zelf in het voorbij gaan onderweg. Het bewijst dat hij ook een begenadigd fotograaf is die in de realiteit het abstracte ziet, met oog voor de creativiteit van de natuur.

Van dat abstracte probeert Huitema een eigen realiteit te maken. Vooral de metershoge composities zijn een lust voor het oog in heldere en vrolijke kleuren. De schilder is er buiten zinnen in los gegaan. Het plezier in het werken druipt van het papier. Er is geen figuratie, wel een beeldende vorming. Zijn werk is opgebouwd uit korte felle penseelstreken, geen halen met een groot gebaar. Maar juist de aanzet van het afstand nemen en het werk met verfspatten de besmeuren, geeft een nieuwe monumentale laag.

Kleinere werken lijken wel plattegronden, hoogtekaarten waarbij de verf dik op de ondergrond ligt. Geografiek dat zich laat lezen als een spel van en met de natuur. Geïnspireerd op de eeuwig veranderende natuur en intuïtief daardoor opgezet. Naast divers werk hangt de foto die aanleiding was om deze compositie te laten ontstaan.

De foto is aanzet maar geen uitkomst. Het is geen portret van die plek, maar een creatieve ontlading bij en door de tastbare omgeving die een abstracte nabijheid krijgt.

Ingelijste drieluiken houden de creativiteit enigszins in bedwang. Hoewel het papier natuurlijk sowieso de beperking van de randen kent. Het is wel interessant de expressiviteit over de lege wand tussen de werken in gedachten te kunnen doortrekken. Zo voel ik me als beschouwer deel aan het werk, maak het af. En heeft de kadering dus juist weer geen beperking.

De kunstenaar zet me wel wat op het verkeerde been, want hij schijnt zijn werk op de grond te maken. Hangend boven het papier smijt hij zijn creativiteit uit over de aarde. Dus pas later ziet hij zelf de compositie zoals ik die zie, wanneer deze verticaal gaat. De cirkel is rond: Jan Huitema laat zichzelf dus ook verrassen.

(Tekst Jurjen K. van der Hoek)