De Verdieping met Jeen Bosma: ‘Het gaat om de vorm en om de inhoud’

ORANJEWOUD - In De Verdieping gaat Jurjen K. van der Hoek met zijn gesprekspartner de diepte in. Zo beschrijft hij de achtergrond van wat hem of haar bezig houdt in zijn of haar leven en werk, passie en hobby. Ditmaal beeldhouwer Jeen Bosma uit Oranjewoud.

„Met respect voor de steen kun je met liefde hakken, uiteindelijk kom je bij de kern. Dan kom je heel dicht bij jezelf.” Jeen Bosma verkocht zijn bouwbedrijf, want „ik had alles al een keer gedaan. Je draaft maar door, je wordt geleefd.”

Hij doet dan begeleiding van bouwprojecten voor particulieren. Bij een klant treft hij een zelfgemaakt beeldje aan. Dat was voor Jeen een openbaring. Hij denkt: ,,Als deze vrouw dat kan dan kan ik het ook.”

Keerpunt

Tijdens een weekendcursus gaat hij fanatiek in steen aan het werk. Het is het keerpunt in zijn carrière. Hij koopt allerlei beeldhouwgereedschap, volgt naast zijn baan op de vrijdag een nog meer specifieke tweejarige opleiding en meldt zich daarna aan voor de vijfjarige klassieke academie.

„Er zat een stuk onvrede in mij. Het leven dat ik had was prima, maar er miste iets. Diepgang, dat is een gevoel. Vroeger tekende ik wel veel, maar dacht er nooit aan dat het mijn vak kon zijn. Van de ene op de andere dag heb ik toch de kunst gevonden. Ik heb die brok steen, daar moet je respect voor hebben want het is al miljoenen jaren oud. Wanneer ik daarin hak vergeet ik alles om mij heen.”

Ieder jaar gaat hij vier maanden naar Italië om er te beeldhouwen. Daar werkt Bosma samen in een atelier met een 88-jarige Italiaanse beeldhouwer, die hem de techniek en de liefde voor het marmer bijbrengt.

Jeen komt zichzelf tegen in de steen, zo voelt hij dat. Hij is al heel dicht bij zijn kern, maar: „Ik ben er nog niet, ik moet nog even verder.”

Hij maakt nu perfecte beelden, zo mooi mogelijk naar de realiteit. Maar hij wil dat loslaten en steeds meer naar het abstracte verbeelden toe gaan. En meer beweging in de vorm brengen.

Naakte lichaam

„Het gaat er uiteindelijk niet om een mooi beeld te maken, het gaat om de vorm en om de inhoud. Ik leerde hoe ik bij de kern van de steen moest komen. En ik kwam bij mijn eigen ik.”

Hij heeft een passie voor het naakte lichaam, omdat dit niets verhult. Een gekleed model beelden past niet bij hem. Jeen vindt dat teveel een verhaaltje, een anekdote.

„Het kan een prachtig beeld zijn, maar het raakt mij niet. Het is technisch perfect, de aders onder de huid kun je aanraken. Maar de vorm is dood geslagen, er zit geen inhoud meer in, het leeft niet. Bij mij moet er architectuur en sensualiteit in, het moet ook van een afstand gezien een echt beeld worden. Mijn eerdere beelden vielen uit elkaar, dus er moet nu eenheid komen. Minder opeenstapelingen van vormen, geen mooie plaatjes meer maken. Storende elementen laat ik weg, minder is soms meer. Het voegt namelijk niets toe, het breekt alleen maar af. Je geeft veel van jezelf prijs wanneer je een beeld maakt of aan een schilderij of tekening werkt.”

Model

Ook het model geeft zichzelf prijs wanneer hij of zij bloot voor de kunstenaar gaat.

„We gaan niet meteen aan het werk, want ik wil eerst kennis maken, een kopje thee drinken. Het gaat om veiligheid, anders kunnen ze zichzelf niet geven en is het snel afgelopen. Er moet een klik zijn, wederzijds respect, is die er niet dan kan ik niet werken. Want zij geven iets aan mij, waardoor ik dichter bij mezelf kan komen. Ik heb veel aan de modellen wanneer ze zuiver, eerlijk en open zijn.”

(Tekst Jurjen K. van der Hoek)