Omrin-medewerkers naar de dokter vanwege giftige stof van naastgelegen metaalhandel

De afgelopen jaren zijn giftige stofwolken van een metaalbedrijf over een deel van bedrijventerrein Haskerveen bij Heerenveen getrokken. Het naastgelegen afvalbedrijf Omrin neemt daarom maatregelen.

Omrin – dat gevestigd is op dit bewuste bedrijventerrein, maar zelf niet de bron is van de verontreiniging – neemt de zaak hoog op. Het afvalbedrijf greep vorige maand in na aanhoudende onrust en vragen van het personeel. De directie biedt zestig medewerkers uit voorzorg een bezoek aan de bedrijfsarts aan.

Wat is er precies aan de hand? In het afvalwater van Omrin op Ecopark De Wierde (op Haskerveen) zijn de afgelopen jaren meerdere malen verhoogde concentraties zware metalen aangetroffen. Het gaat onder meer om cadmium. Dit is een giftig metaal.

Uit langdurig onderzoek van Wetterskip Fryslân en na extra maatregelen van Omrin blijkt dat niet Omrin maar buurman De Horne hiervoor verantwoordelijk is. Al sinds 2016 zijn er regelmatig overschrijdingen, de laatste keer aan het begin van 2019, aldus het waterschap.

De Horne is een metaalhandel. Het bedrijf verwerkt schroot, onder meer door te shredden (met een shredder verkleinen). Tijdens dit werk zijn stofwolken met daarin ook giftige metalen over andere delen van het bedrijventerrein getrokken, stellen het waterschap en Omrin. ‘Stof-emissies’, heet dat officieel.

Het stof is in ieder geval op het Wierde-terrein van buurman Omrin neergekomen. Na regenbuien is het via de waterputten in het afvalwater beland. Dit is ontdekt door het waterschap, dat bij Omrin toezicht houdt. Wat beteft De Horne is deze taak weggelegd voor de provincie (milieu-uitvoeringsdienst FUMO). Het meest recente monster met cadmium van De Horne in het afvalwater van Omrin is van januari 2019, laat het waterschap weten.

Hoe omvangrijk en schadelijk de wolken precies waren, is onduidelijk. Dat geldt ook voor het gevaar dat omliggende bedrijven, dorpen en veehouders hebben gelopen en mogelijk nog steeds lopen.

De LC belde het metaalbedrijf meerdere malen, maar De Horne wil niet reageren. Het bedrijf is volgens Omrin inmiddels gestopt met de verwerking van het type schroot waaruit de verhoogde cadmium-concentraties afkomstig zouden zijn. Waarschijnlijk is dat gebeurd na het monster van januari 2019.

Omrin neemt de zaak uiterst serieus. Medewerkers hebben geklaagd over het stof, dat volgens de directie bij de eigen KSI (kunststof sorteer installatie) in ‘duidelijk flinke hoeveelheden’ is waargenomen, staat in een brief. Stofdeeltjes zouden ook op kleding en auto’s hebben gezeten. Langdurige blootstelling aan cadmium kan leiden tot ernstige gezondheidsklachten, zoals ademhalingsproblemen, nier- en leverschade en kanker.

Volgens de provincie is de shredder van De Horne niet voorzien van een afzuiginstallatie. Dit moet op korte termijn worden aangepakt.

Lees ook: Hoe giftig was het stof op Haskerveen? ‘Hier kunnen wij geen risico mee nemen’

IPPC en cadmium

Metaalhandel De Horne is een zogeheten IPPC-bedrijf. Hiervan zijn er in Friesland zo’n zestig. Andere IPPC-bedrijven zijn bijvoorbeeld slachtafvalbedrijf Sonac in Sumar, de REC in Harlingen en Dam Beton in Akkrum. IPPC staat voor Integrated Pollution Prevention and Control. IPPC-bedrijven zijn vaak grotere industriële bedrijven die vallen onder (strenge) Europese emissieregels. De provincie (FUMO) is verantwoordelijk voor het toezicht op deze bedrijven.

Cadmium is een zwaar metaal. Het is giftig. Bij langdurige blootstelling veroorzaakt het gezondheidsproblemen. Bij lage blootstelling hoeft dit niet meteen, wel kan het op de lange termijn schadelijk blijken. Luchtwegproblemen en verzwakte botten kunnen het gevolg zijn en verhoogde concentraties cadmium kunnen de werking van de nieren en lever verstoren. Sigarettenrook bevat cadmium