De Uitdaging: ‘Op het randje van bekende en onbekende zitten’

HEERENVEEN - In de rubriek De Uitdaging portretten van mensen met een bijzonder verhaal en de uitdaging in hun leven. Deze keer kunstenares Mirjam Torenbeek die zich momenteel bezighoudt met het schilderen van erotische kunst.

,,Ik wilde helemaal niks worden. Heb nooit een beroepsbeeld gehad”, zegt Mirjam Torenbeek (51).

De Heerenveense heeft een ‘hele lange route gehad’, zoals ze het zelf omschrijft. Ze begon met fysiotherapie en is een tijdje fysiotherapeut geweest, ook in Florida. Daarna studeerde ze bewegingswetenschappen in Maastricht en is ze een tijdje coach geweest. Maar dat was het allemaal niet.

Kunst

Wat er wel altijd was, was de kunst. Mirjam heeft als volwassenen op de kunstacademie gezeten, maar stopte daarmee toen ze hoogzwanger was.

,,Schilderen en tekenen deed ik van kinds af aan. Toen ik studeerde deed ik dat, toen ik in Amerika was deed ik dat. Het is een soort tweede leven.”

Tien jaar geleden raakte Mirjam overspannen. ,,Achteraf gezien kwam dat doordat ik niet echts iets deed wat dicht bij mijn hart lag. Toen ik helemaal niks meer had, merkte ik dat ik weer ging schilderen. Als er niks meer is en alles valt weg, dan doe je datgene wat puur uit jezelf komt. Via een hele lange omweg koos ik toen uiteindelijk voor de kunst.”

Zoekende

Spijt heeft ze niet dat ze hier niet eerder voor koos. ,,Het menselijk lichaam vond ik namelijk ook altijd heel interessant en daar past fysiotherapie goed bij. Alles komt nu eindelijk een beetje bij elkaar. Het heeft heel lang gevoeld alsof ik met twee benen in twee verschillende greppels heb gelopen. Ik heb een groot deel van mijn leven een zoekend gevoel gehad.”

Dat zoekende gevoel is nu een heel stuk minder. ,,Voorheen was het een zoeken in mezelf waar ik gewoon gek van werd. Nu kan ik het zoekende gevoel kwijt in mijn kunst.”

Erotische kunst

Mirjam richt zich nu op de erotische kunst. Dat is een zelfde soort spiraalachtige weg geweest volgens de kunstenares.

,,Ik legde me eerst toe op portretten. Maar er ontstond bij mij een gevoel van ‘meer van hetzelfde’. Als ik dat gevoel krijg, krijg ik een soort gevoel van verveling.”

Een vriendin van Mirjam wilde wel een keer naakt getekend worden en met haar is de kunstenares gaan experimenteren.

,,Dat vond ik superleuk. Je voelde ook een soort spanning. Het was net alsof er een klein deurtje openging waar ik doorheen keek en waar ik zag dat er heel erg veel was.”

Londen

Langzaamaan liet de kunstenares de portretten achter zich en sinds een jaar focust ze zich op de erotische kunst.

,,Doordat ik nu die focus heb, lukte het me ook om te exposeren in Londen. Daar was een expositie over erotische kunst. Dat kleine deurtje, daar lag een hele grote wereld achter. Ik ga elke keer door en deurtje en merk dat er nog veel meer is. Dat is ‘exciting’ en brengt mij zelf ook weer verder. Als ik ontwikkel, ontwikkelt mijn kunst. Sta ik stil, dan mijn kunst ook. Dat is ook het allerspannendste; dat je direct in mij kan kijken.”

Female empowerment

De kunstenares maakte vrij werk en schildert vrouwen die zichzelf graag door haar willen laten schilderen. Dat is een heel traject.

,,We hebben eerst gesprekken, want vertrouwen is superbelangrijk. Dan maak ik een paar schetsen en daar kiest zij een uit. Dan ga ik aan de slag.”

Ook volgt er altijd een onthullingsmoment. Dat is volgens Mirjam vaak een bijzonder moment.

,,Veel vrouwen hebben een moeilijke relatie met hun eigen lichaam. Door het schilderij kijk je door de ogen van iemand anders naar jezelf. Ze zien zichzelf dan als een hele mooie of sexy vrouw. Het is een soort ‘female empowerment’. Het heeft te maken met eigenwaarde.”

Er komen ook vrouwen bij Mirjam die zoiets hebben van: 'Nu is het mijn beurt, ik wil laten zien aan mezelf dat ik het waard ben'.

Vrouwen

,,Ik schilder eigenlijk nooit mannen. Ik ben zelf een vrouw en positioneer de vrouw als centraal thema. De man mag er wel bij, als ondersteunend of faciliterend. Maar ik denk dat het komt omdat ik zelf vrouw ben. Ik vind mannen heel mooi om naar te kijken, maar ik schilder wel vanuit mezelf, alsof ik het zelf ben als ik die vrouwen schilder. Dat zou ik met een man niet kunnen. Ik kan naar een man kijken vanaf de buitenkant, maar niet andersom.”

Omgeving

In het begin was Mirjam wel bang voor de reacties van haar omgeving toen ze besloot voor de erotische kunst te kiezen.

,,Maar die zijn helemaal niet gekomen. Sterker nog; ik voel mij eigenlijk alleen maar gestimuleerd door mijn eigen omgeving.”

Dat kwam ook doordat ze een sponsoractie lanceerde om haar reis naar Londen te kunnen financieren. Daar kreeg ze heel veel reacties op en ze had vrij snel het geld binnen.

,,Dat was onbetaalbaar en heeft me onwijs een steun in de rug gegeven om door te gaan.”

Onbekend en bekend

,,Als ik weer een stap verder ga, dan slaat elke keer de twijfel toe. Om elke keer mijn eigen angst onder ogen te zien. Dat is het spannende gebied tussen het bekende en het onbekende. Daar houd ik heel erg van. Dat is de uitdaging; om op dat randje te zitten van het bekende en onbekende. Als je alleen maar in het onbekende zit, word je opgeslokt door instabiliteit. Zit je alleen maar in het bekende, dan zou elke dag voorspelbaar zijn.”

Ontdekkingstocht

Wat Mirjam leuk aan haar werk vindt, is dat het één grote ontdekkingstocht is.

,,Het is het onderzoeken en nieuwe dingen creëren. Daar zit altijd een uitdaging in en ik zal zelf altijd uitdagingen weten te vinden. Het doorontwikkelen op alle vlakken is wat mij aanspreekt.”

De kunstenares zou nog weleens wat met de Zweedse erotische filmregisseur, scenarioschrijver en producent Erika Lust willen doen.

,,Zij maakt vrouwvriendelijke erotische films. Het zijn hete films, maar ze zijn wel mooi gefilmd en je ziet echt de vrouwelijke ‘touch’ erin. Wat zij in film doet, zou ik in beeld willen doen. Dat is een soort wens van mij.”

Genieten

,,Ik denk dat ik er steeds meer achter kom, dat waarom ik deze kunst maakt, dat dat te maken heeft met een soort ‘female empowerment’. Erotiek en seks zijn onderwerpen waar mensen zich een beetje over schamen om het erover te hebben. Ik ben geen recalcitrant, maar ik merk dat ik andere mensen meeneem en laat zien en toestemming geef dat erotiek, liefde en seks superprachtige dingen in het leven zijn. Alleen mensen bedekken het zo ontzettend. Als je er open in bent, is het de mooiste ontdekkingstocht van het leven. We zijn ook geboren uit seks.”

‘Pleasure, play en joyment’ vindt Mirjam hele fijne energieën. ,,Het is oké om te genieten. Dat kan je levensvreugde geven.”

(Tekst Mieke van Veen)