Heerenveen in vier windstreken door Charles Gombault

HEERENVEEN Henk Kok gaat namens de stichting Werkgroep Oud-Heerenveen (sWOH) ditmaal in op ‘Heerenveen in vier windstreken door Charles Gombault’, persfotograaf en fotoredacteur van het Nieuwblad van Friesland, in de volksmond beter bekend als ‘de Hepkema’.

Hieronder het artikel.

In het vroege voorjaar van het oorlogsjaar 1940 besteeg de net 60 jaar geworden Gombault de vele trappen van de watertoren in het centrum van Heerenveen.

Gombault klom met zijn camera tot de omloop net onder het waterreservoir om vanuit elk van de vier balkonachtige uitbouwen een foto van bijna dertig meter hoog te nemen. In vier foto’s legde hij zuid-, west-, noord- en oost-Heerenveen op deze manier vast om ons zo vier iconische beelden van Heerenveen van begin 1940 na te laten.

De persfotograaf en redacteur kon op dat moment niet bevroeden dat enkele maanden later Nederland zich in oorlog met Duitsland zou bevinden. Al evenmin kon hij bedenken dat veertig jaar later zijn hoge uitkijkpost totaal uit het beeld van Heerenveen zou verdwijnen.

Afbeelding 1: Zuiden

Op de voorgrond de boerderij Veenhouwer, waar nu de Minckelerstraat ligt. Aan de rechterkant de gasfabriek waar nu het ABC-complex en Sieversstraat is gelegen. Het latere Burgemeester Kuperusplein is nog weiland. Heerenveen-Midden moet nog grotendeels gebouwd worden, net als de wijk de Akkers.

Afbeelding 2: Westen

Op de voorgrond kijken we op de achterkant oostzijde Dracht en voorkant westzijde Dracht. Linksboven de houtzaagmolen van Siebinga nog in bedrijf.

Het tussenliggende gebied wordt in de jaren zestig ingevuld. In de bovenste helft is de spoorlijn nauwelijks waarneembaar. Van de wijk de Greiden is nog niets te zien.

Afbeelding 3: Noorden

Rechts vooraan het torentje van het nu verdwenen postkantoor. Meer naar rechts het Herenlogement/Hotel Groen, later Vernimmen. Verder veel torens met: de Kruiskerk, de RK-kerk, het torentje van Crackstate. Nog net zichtbaar op de achtergrond de molen Welgelegen.

Afbeelding 4: Oosten

Links schuin weglopend de Compagnonsvaart richting de Knipe. Halverwege verscholen in een dichte bossage Huize Voormeer. De boerderij Voormeer Zathe is goed te onderscheiden.

De plannen voor de Rijksweg A32 die de twee gebouwen jaren lang van elkaar zouden scheiden zijn in voorbereiding. Het zou door WOll nog tot de jaren vijftig duren voordat de A32 gerealiseerd werd en het centrum van Heerenveen/Dracht niet langer al het doorgaande noord-zuid verkeer hoefde te verwerken.

De watertoren

De watertoren van Barendrecht is iets ouder dan de watertoren in Heerenveen, is iets lager en heeft een iets kleiner waterreservoir, maar is verder identiek aan de verdwenen watertoren van Heerenveen.

Beide ontwerpen zijn van de architect Roelof Kuipers, oorspronkelijk afkomstig uit Gorredijk. De watertoren is een rijksmonument en tot de dag van vandaag te bezichtigen in Barendracht.

In een volgende aflevering meer over Charles Gombault, zijn herkomst, leven en betekenis voor Friesland en Heerenveen.

(Tekst Henk Kok, sWOH)