Recensie | 'Slow exhibition in Kunstlokaal No8'

JUBBEGA Kunstlokaal No8 uit Jubbega toont tot en met 4 oktober Sereen en Formeel met werk van Yumiko Yoneda en Johan van der Veen. Jurjen K. van der Hoek schreef een recensie. Hieronder zijn tekst.

Bij Kunstlokaal No8 zijn ze goed in het samenbrengen van kunstenaars. Verschillend werk overlapt, grijpt als een puzzel. Er worden relaties gelegd, banden aangetrokken. Bondjes gesmeed. Werk dat niet alleen tegengesteld aan elkaar lijkt, maar dat ook is. Dat werk wordt een eenheid. Het sluit wel naadloos aan. 

Het duo is dan een stel. Maar een enkele keer schijnt het niet te lukken, voor het oog. Want wat er nu in het kunstlokaal te zien is, zo dwars aan elkaar is het nooit geweest. Als de magnetische tegenpolen die elkaar afstoten. Er schijnt geen contact te ontstaan, maar zoals altijd: schijn bedriegt. 

De uitersten komen toch dichter tot elkaar, grenzen zijn geslecht. Alles kan, want het hangt mooi aan de wand omdat juist dat wat elkaar bijt in gemeenschap grote kracht heeft. De twee tegenhangers smelten in eendracht samen. Afstoten betekent hier benaderen. De ronde vormen van Yumiko Yoneda zijn in tegenspraak met de hoekige vlakken van Johan van der Veen, sereen naast formeel. Zacht vloekt met fel, uitdrukkelijk zoekt aandoenlijk. Want het werk botst niet, integendeel, het verdraagt elkaar. 

Het vierkant van Johan van der Veen is dat niet. Jawel, het heeft vier kanten of meer, maar dat is de enige overeenkomst met dit wiskundige figuur. Terwijl vindt er iets plaats met het acryl op doek op paneel, daar gebeurt iets in compositie en naast perspectief. Daardoor gaat de vorm leven. Het treedt uit zichzelf, krijgt een gezicht en gaat spreken. Lijnen lijken te dansen, in pas de deux met de vlakken. 

In de potloodtekeningen op papier is dat ook letterlijk zo, het figuur raakt in beweging door de plaatsing van diagonalen op zwarte blokken. Het draait om elkaar, maakt een pirouette en valt soms uit de toon en van de ladder. De lijnen spelen een dynamisch spel met het vlak. Er ontstaat een rimpeling in het gladde oppervlak, een beweging langs of tegen elkaar. De tweede dimensie krijgt diepte, hoogte en breedte. 

Een ruimtelijk figuur ontstaat door listig plaatsen van vlak en lijn, een optisch bedrog. Van der Veen laat ook wel de cirkel toe, maar voelt zich hier in zijn element in de hoekige figuur. Hij experimenteert ermee, onderzoekt de vorm en test de lijn. Dit werk zal wiskundig waar zijn, kloppen naar de berekening. Het is zakelijk met begrensde uitkomst. Dat afstandelijke met speelse details combineert perfect met het onverstoorde werk van Yumiko Yoneda. 

Het mag niet, maar eigenlijk wil ik dit kunnen aanraken, die rondingen van deze objecten. Om de vorm te kennen, zoals een blind mens dat doet. De toppen van de vingers bevoelen de huid. Maar de aanraking is killer dan de vorm zichtbaar is. Werkelijk is het polystyreen bekleedt met gips en boetseerpasta een koude massa, die echter warm kleurt in het licht en haar schaduw. 

De blik maakt de vorm zacht en aaibaar, terwijl het wezenlijk dus anders is. Maar het oog mag alleen betasten, dus ik geef mezelf een tik op de vingers wanneer mijn hand naar boven wijst. Mijn blik volgt de rondingen, de huid is mottig en laat mijn oog niet gaan. Niet glad zijn de cirkel en het ovaal, zodat mijn beschouwing niet langs de vorm kan glijden, maar wordt vast gehouden. Neerstrijkt op het object, zich er in wil vleien. Deze karakters werken contemplatief, ik richt me in meditatie als vanzelf op mezelf. Nog wat helende tonen op de achtergrond en ik droom er zo in de dag mee weg.

Het is een luchtige tentoonstelling, niet vol gehangen met vormgeving, compositie en object. De werken kunnen ademen, langzaam aan elkaar wennen. Het is een slow exhibition. De vormen spreken in eenvoud. De hoekige elementen blijven zoals ze zijn, ook van iedere kant bekeken. Maar de ronde objecten veranderen van gedaante bij lichtspel en wisseling van kijkplek. Met elkaar samen is het een stil levend schouwspel.

Zie ook het weblog KUNST-stukjes.

(Tekst en foto's Jurjen K. van der Hoek)