FOTO’S | Wethouder Rinkes: ‘De oude straatverlichting ziet er heel gezellig uit, maar zorgt naar de huidige maatstaven voor teveel licht in de vorm van verblinding en lichtvervuiling’

HEERENVEEN De gemeente Heerenveen is volop bezig om de kunstverlichting in Heerenveen te verduurzamen. Veel straten en woonwijken zijn in het kader daarvan ondertussen voorzien van nieuwe armaturen met led-verlichting.

Tijdens een avondwandeling met wethouder Hedwich Rinkes, die het lichtbeleid in haar portefeuille heeft, is bijvoorbeeld al een duidelijk verschil waarneembaar tussen ‘oud’ en ‘nieuw’ licht. Zoals aan de Lark en de Tjalk. Aan de Tjalk zijn al nieuwe armaturen aangebracht, waarbij het led-licht naar beneden schijnt en voldoende zicht geeft om van lichtpunt naar lichtpunt te kunnen gaan. Terwijl aan de Lark nog oude straatverlichting staat.

,,Dat ziet er heel ‘gezellig’ uit, maar zorgt naar de huidige maatstaven voor teveel licht in de vorm van verblinding en lichtvervuiling”, zegt Rinkes.

Bewegingsmelders

Met de nieuwe led-verlichting, die bij het lichtbeleidsplan 2020-2024 ‘De nachten worden nog mooier’ hoort, wordt het licht gedurende de nacht steeds verder gedimd. In de ochtend gaat het licht vervolgens weer feller schijnen.

Rinkes: ,,De led-verlichting bespaart zestig tot tachtig procent energie ten opzichte van het huidige licht en is het een stuk onderhoudsvriendelijker. Door het toepassen van andere- en minder straatverlichting is de ervaring dat dit niet leidt tot meer inbraken.”

Veel inbraken vinden volgens de wethouder juist plaats in de dagsituatie. „Waar we wel naartoe willen, is dat meer mensen bewegingsmelders ophangen. ‘Licht-op-maat’ dus, wanneer dat nodig is. Want het is bekend dat inbrekers daar een hekel aan hebben. Verder willen we goed uitleggen dat minder straatverlichting ook een belangrijk milieuaspect heeft. Denk bijvoorbeeld aan de impact van donkerte op het bioritme van mens, flora en fauna.”

Zaklantaarn

Wel zegt Rinkes zich er bewust van te zijn dat het terugdringen van de lichthoeveelheid niet ten koste moet gaan van het veiligheidsgevoel. Zo leert een rondje door de wijk De Greiden dat bij autobedrijven bijvoorbeeld ’s avonds auto’s die buiten staan vol in het licht staan. ,,Dat is begrijpelijk en zal wellicht met het voorkomen van ongewenste bezoekers te maken hebben."

Volgens Rinkes zou het misschien wel met minder licht kunnen. Dat geldt volgens de wethouder ook voor verlichting in kantoren en lichtreclames. ,,Want moeten die ook ’s nachts branden? Over dat soort zaken willen we als gemeente het gesprek met bedrijven aangaan.”

Ook wijst de wethouder op het buitengebied. ,,Moet een fietspad de hele nacht verlicht zijn? De fietspaden kunnen ook met minder licht op andere manieren veilig genoeg gemaakt worden. En vergeet niet dat je als wandelaar een kwetsbare weggebruiker bent, alleen al daarom zou je tijdens je wandeling een eigen zaklantaarn mee moeten nemen en een reflecterend oranje of geel hesje moeten dragen. Bovendien ben je met een zaklantaarn niet meer afhankelijk van straatverlichting.”

Uitvoering

In de uitvoering van het nieuwe lichtbeleid dat op 7 september 2020 is vastgesteld in de raad, wordt naast de plaatsing van energiezuinige verlichting en het terugdringen van onnodige lichthinder ook nagedacht over alternatieven voor de traditionele lichtmasten.

Zoals het plaatsen van kattenogen in de vorm van lichtpuntje op zonne-energie in het wegdek, lichtkleurige deklagen in wegen en fietspaden, verlaagde verlichting bij voetpaden, reflecterende palen op kruispunten van wegen en onder andere het toepassen van lichtgevende materialen. Waar verlichting niet nodig is, verdwijnt kunstlicht volgens de gemeente zelfs helemaal.

(Tekst Jitze Hooghiemstra)