INGEZONDEN | 'Nadruk op vrije keuze, tegen polarisatie en voor verdraagzaamheid'

Jan Broos uit Heerenveen was zaterdag in Amsterdam aanwezig bij een World Wide Demonstration omtrent de coronatijd. Hij stuurde hierover een ingezonden verhaal. ,,Met de nadruk op vrije keuze, tegen polarisatie en voor verdraagzaamheid. Dat ik een mening heb kan ik niet verbloemen."

Ik kan daar van genieten. Rond huis bezig zijn. Een buur die langs rijdt en groet. Op de fiets door het centrum. Onverwacht overstekende mensen ontwijken en elkaar groeten. Niet boos worden. 'Dat ging net goed’. Op het fietspad de rotonde willen volgen en een auto die het fietspad verspert. De chauffeur die lachend wanhopig zijn armen in de lucht steekt: sorry. Elkaar groetend als hij verder kan rijden.

De winkelier van de tabakszaak die je binnen ziet komen en meteen je merk sigaretten pakt. De mevrouw van de bloemenzaak die de tijd neemt om twee bloemen uit te zoeken voor een urn vaasje. Een blik die vaak meer zegt dan woorden. Mensen zien genieten op een terras. Kijken naar mooie mensen. Merken dat mensen naar mij kijken. Een groet. Een blik. Een kort praatje. Het leven kan mooi zijn.

Tegelijkertijd moet ik aan een uitspraak denken van onze koning.  Het was in de tijd dat hij zich vooral bezig hield met waterbeheer. Hij was nog prins en geen koning en zei toen: 'Beschaving is maar een dun laagje. Als er morgen een tekort aan drinkwater ontstaat, zijn de mensen in staat elkaar te lijf te gaan voor wat drinkwater' (vrij citaat). Daar moet ik ook aan denken. In deze tijd van corona. Als ik door Heerenveen fiets. Zouden mensen nog zo vriendelijk zijn als ze wisten dat ik me niet laat vaccineren?

Dat ik moeite heb met het gevoerde coronabeleid. Waarom zijn mensen die de keuze hebben gemaakt zich te laten vaccineren bang voor de ongevaccineerden? Het zou eerder andersom moeten zijn. Ik respecteer ieders keuze, maar wil mijn leven niet laten regeren door angst. Laten we het gesprek aangaan en elkaar niet meteen veroordelen.

Zo kan er heel wat door je heen gaan als je door Heerenveen fietst of loopt.
Waar veel mensen zich met een vaccinatie vrij voelen, voelen ongevaccineerden zich veelal alsof ze middenin een oorlogssituatie zitten. De polarisatie die steeds grotere vormen aanneemt. Wat je via sociale media wel niet aan scheldkanonnades over je heen krijgt bij een kritische opmerking over het coronabeleid verbaasd me nog steeds. En als we als ongevaccineerden onze persoonlijke strijd gestreden hebben, blijft er angst voor een onzekere toekomst. 

Angst voor uitsluiting. Niet meer aan je basisbehoeften kunnen voldoen. Alles wat belangrijk was wordt gereduceerd tot bijzaak: reizen, uit eten gaan, theater- en concertbezoek. De essentiële dingen, zoals wonen, werken en boodschappen doen, krijgen weer de prioriteit. Het leven is niet maakbaar. En als je die persoonlijke strijd hebt gestreden voel je je ondanks de zorgen over de toekomst een vrij mens. Komt er rust. En ga je op zoek naar gelijkgestemden. Om te delen, te praten en plezier te hebben. Plezier hebben zonder paspoort of bewijs. Menselijk contact.

Wij ontkennen corona niet. De zorg heeft het zwaar gehad en er is vorig jaar in maart en april een epidemie geweest. Zoals de baas van het RIVM recent in de kamer liet zien was die in mei 2020 afgelopen. Beroepshalve weet ik iets van virussen en mondkapjes. Waarom niet meer voorlichting over preventie en wordt er geen onderzoek gestart naar goed werkende goedkopere medicatie? Waarom worden medici beboet als ze dit toch voorschrijven? Ik begrijp het niet. En met mij velen niet. Bij een echte pandemie (bv. ebola) blijven mensen uit zichzelf wel binnen. Hoeft de regering geen avondklok of lockdown in te stellen. Waarom horen we alleen: prikken, prikken, prikken?

Zaterdagochtend 24 mei stap ik om 8 uur in de bus op weg naar Amsterdam voor de World Wide Demonstration. Mijn eerste doel behaal ik meteen. Ik kom naast een mevrouw te zitten ook afkomstig uit Heerenveen. We wisselen meteen gegevens uit. Aangekomen in Amsterdam-West ligt het veld er nog vrij verlaten bij. Dit verandert de uren die volgen. Schattingen variëren tussen de 19.000 en 30.000 mensen op het drukste moment van de dag.

Het mooie is dat je met iedereen een gesprek aan kunt gaan. We begrijpen elkaar. Een saamhorigheid die ik niet veel vaker in mijn leven heb ervaren. De diversiteit van de aanwezigen is enorm: heel jong, jong, oud, diverse nationaliteiten en geaardheden. Het maakt niet uit. Het is niet belangrijk. We zijn mensen die bij elkaar gekomen zijn om onze zorgen te uiten en een tegengeluid te geven.
Rond twaalf uur start de mars. De vlaggendragers voorop. Vlaggen van alle deelnemende landen. Ik raak in gesprek met een man uit Middelburg. We spreken onze zorgen uit, praten over muziek, over geloof, onze angsten en onze hoop.

Na een half uur neem ik met betraande ogen afscheid. De reacties van de mensen wonend in de straten waar we doorlopen zijn divers. Van afkeurende blikken tot enthousiaste bijval. Een mevrouw die met een tamboerijn op een balkon staat krijgt veel bijval. Mensen die willen dansen, dansen. Mensen die niet willen dansen, dansen niet. Een enorme stoet van gele paraplu’s vult de straten.

Een jongen uit een plaatsje nabij Arnhem spreekt me aan. Hij is bang. Bang voor wat gaat komen. Vaccinatieverplichting. ‘Als ik mijn baan kwijt raak, wat moet ik dan doen? Ik wil mijn TV en internet wel de deur uitdoen, maar ik zal toch moeten wonen en eten?’ Hoe bizar eigenlijk dat iemand van 32 zich daar nu al mee bezig moet houden? Hij is meer dan de helft van zijn vriendengroep kwijtgeraakt en zijn vriendin heeft hem verlaten. Omdat hij kritische vragen stelde over corona. Het verdriet is zichtbaar in zijn ogen. Waarom krijgen wij van diverse kanten de schuld van het hoge aantal besmettingen? Wij laten ons toch niet testen?’

Besmettingen zeggen toch niks over besmettelijk zijn en ziek zijn?’ ‘Nee jongen, dat klopt.’

Waarom willen wij niet de vaccins? Zijn we tegen vaccineren? Ik durf te stellen dat de meesten van de aanwezigen niet tegen vaccinaties zijn. Het feit dat de vier in Nederland toegelaten vaccins alle vier een voorlopige toelating hebben gekregen, alle vier zich nog in de testfase bevinden (zie websites van de fabrikanten) en bij alle vier een nieuwe techniek (Mrna) is toegepast doet ons huiveren. Bijna iedereen die ik spreek doet aan preventie: dagelijks vitamine C en D en zink.

De uitspraken van president Macron, de situatie in Griekenland, Malta en Israël doen veel mensen vrezen voor de maatregelen die nog in Nederland afgedwongen kunnen worden. Corona is op de A lijst gezet. Daar komen alleen ziektes met een enorm hoog sterftecijfer op te  staan. Recente cijfers over de IC opnames over 2020 laten een enorme piek zien in de maanden maart en april. Over het hele jaar genomen zijn ze niet hoger dan voorgaande jaren. 

Schrijnende verhalen over familieleden die in eenzaamheid zijn gestorven, families die niet bij de uitvaart van een geliefde mochten zijn. Familieruzies omdat men van mening verschilt over corona, relaties die erdoor op de klippen lopen. Een scholiere die van school werd verwijderd omdat ze geen mondkapje wilde dragen. Mocht op een andere school examen doen. Alleen in een hokje. Geïsoleerd van de andere leerlingen. Ze is geslaagd.

Als je kunt ademen door een mondkapje kunnen virussen er ook doorheen. Zoveel weet ik er beroepshalve wel van. Alle respect voor mensen die ervoor kiezen dit wel te dragen. Alle respect voor mensen die dit weigeren te dragen. Maar ga hierom niet op de vuist met elkaar. Heb respect voor ieders mening. Als iemand liever niet wil dat ik in zijn buurt kom, dan doe ik dat niet.
Op elke straathoek staat politie, er hangt een gemoedelijke sfeer. Er wordt samen met de politie gelachen en er gaan mensen met agenten op de foto.

Na de mars door Amsterdam-West is er tijd voor muziek, voor dans en voor sprekers. Ik loop over het veld. Spreek met een paar bekenden en begeef me naar voren. Naar het podium. Er wordt gezongen en gedanst.

Ik sta naast een oudere vrouw. Ik heb wel geleerd dat je nooit de leeftijd van een vrouw moet proberen in te schatten: ik doe het toch: tussen de 70 en 80 jaar. De voorlaatste spreker, Ferdinand van der Neut, doet een persoonlijk verhaal. Eerst activist, nu even op de pauzeknop gedrukt, maar voor deze bijeenkomst een uitzondering gemaakt. In zijn persoonlijke verhaal haalt hij het Bijbelboek Openbaringen aan. De vrouw naast me knikt instemmend. Kijkt me aan. Ik huil.

Als laatste spreekt één van de organisatoren van deze dag: Wiebe Leistra. Hij vertelt een persoonlijk verhaal over een klein jongetje, dat opgroeit tot een man met alle fouten die daarbij horen. En dat je op latere leeftijd de kracht in jezelf kunt vinden.

Geen oproep tot protesten of actie. Een heel persoonlijk verhaal. Ik breek en huil zoals ik lang niet heb gedaan. Ik huil om de herkenning, de saamhorigheid, het verdriet over mijn overleden vrouw. Hoe trots ze op me zou zijn geweest. Wiebe wordt tijdens het spreken geëmotioneerd en wordt gesteund door zijn naasten. Als hij vraagt om een minuut stilte staan er een tiental mensen, elkaars handen vasthoudend op het podium. De handen gaan omhoog. De vrouw naast me pakt mijn hand en ook wij staan hand in hand met de armen omhoog.

Na afloop krijg ik een knuffel van haar. Ik die niets moest hebben van termen als ‘in je kracht komen’, massa evenementen, handen in de lucht, knuffelen enz. voel een intense verbondenheid. Na afloop komen er twee grote, kale mannen naar me toe en omhelzen me. Een jongetje van een jaar of 14/16 die met Wiebe op het podium stond loopt naar me toe en zegt: ‘ik moest zo huilen toen ik u zag huilen’ en we knuffelen. Ik weet niet wat me overkomt. Ik ben niet de enige. Meerdere mensen huilen. Een, in mijn ogen klein meisje (10/12) omarmt me. ‘Je bent een lieverd’ fluister ik haar toe.

Achter de omheining zie ik spreker Ferdinand zitten. Hij kijkt verzonken in gedachten voor zich uit. Dan kijkt hij mijn kant op. Ik maak een dankjewel beweging en hij komt naar me toe. Weer een knuffel. Van mens tot mens. Mannen die elkaar niet kennen maar een moment van verbondenheid ervaren die niet te omschrijven is. Ik zie dat iemand Wiebe hem attendeert op mij. Hij komt naar me toe. Minuten lang staan we in elkaars armen. Zonder veel te zeggen. Woorden zijn ook vaak overbodig. ‘Het komt goed’ fluistert hij me alleen toe en houdt me nog steviger vast. We voelen een verbondenheid die we beide als zeer bijzonder ervaren en die we voor de rest van ons leven met ons mee zullen dragen. En we weten: we staan niet alleen.

Terug in de bus zit ik er lichamelijk en emotioneel doorheen. Doe de oordopjes van mijn MP3 in en doezel weg op mijn favoriete muziek. 20.00 ben ik thuis. Precies twaalf uur na vertrek.

Waarom dit verhaal? Onze maatschappij polariseert. Groepen mensen komen tegenover elkaar te staan. Gunnen elkaar soms het licht in de ogen niet meer. Dat moet toch niemand willen. Hier moeten we toch samen uit kunnen komen met respect voor ieders behoeftes en wensen.

Wil jij niet dat ik bij je in de buurt kom, dan doe ik dat niet. Als iemand mij een hand wil geven of wil knuffelen mag dat. Elk jaar herdenken we 4 en 5 mei. Dat doen we met een reden. Laat ons dat alsjeblieft nooit vergeten.

(Tekst Jan Broos, Heerenveen)