Boekbespreking | Auteur Marieke Lucas Rijneveld te gast bij SLAH

HEERENVEEN - Marieke Lucas Rijneveld is woensdag 13 februari vanaf 20.00 uur te gast bij de Stichting Literaire Activiteiten Heerenveen (SLAH) in Museum Belvédère.

Het boek ‘De avond is ongemak’ vertelt het schrijnende verhaal van een gereformeerd boerengezin dat wordt getroffen door de dood van een kind. Door de ogen van hoofdpersoon Jas die verdwaasd ronddoolt in de leegte tussen kindertijd en volwassenheid, zien we hoe de familieleden elk afzonderlijk en op geheel eigen wijze omgaan met het verlies.

Tijdens het lezen van Rijnevelds debuutroman voelde ik dat ongemak aan den lijve. Dat komt niet alleen door de beklemmende af en toe zelfs weerzinwekkende gebeurtenissen die zij haar lezers voorschotelt, maar vooral ook omdat je er als lezer zo dicht op zit. Rijneveld pakt de lezers stevig beet, ze sleept je hardhandig haar verhaal in. Je moet kijken, horen, voelen, ruiken: de stank, de stront, het ongedierte, de dood, de wanhoop.

Aantrekkingskracht

Toch gaat van De avond is ongemak een enorme aantrekkingskracht uit. Dat komt door de taal, de manier waarop het verhaal verteld wordt. De exuberante associaties, de wild opborrelende beeldspraak waren al bepalend in Rijnevelds bekroonde debuutbundel Kalfsvlies (2015), waar je aan het begin van een dichtregel met een beeld werd geconfronteerd dat aan het einde van diezelfde regel alweer was ingehaald door twee andere.

De schrijver lijkt haar personages en ons lezers slechts ijzige kilte te gunnen: ze leidt ons naar een wrede, zelfs sadistische wereld. Je krijgt als lezer al snel het onbehagelijke gevoel dat alles onherroepelijk fout zal gaan. En het gaat fout. Er valt geen sprankje hoop te bespeuren, geen spoor van het menselijke streven naar geluk. Het enige wat dit boek lijkt te beogen, is de lezer te laten lijden.

Constatering

Wel zou die constatering alleen onrechtvaardig zijn, want er valt ook veel te lachen, juist door de taal, door die beeldenrijkdom. Wanneer er getongzoend wordt, schrijft ze: ,,Bij tongen moet ik altijd denken aan de glibberige, purperrode stoofpeertjes die moeder bereidt met wat kaneel, bessensap en suiker, en die dan met elkaar in de knoop komen.”

Boekhandel Binnert Overdiep is eveneens aanwezig bij de lezing. reserveren voor de avond kan via reserveer@slahheerenveen.nl.

(Tekst Rob Kerkhoven)