Alles over pepernoten, het meest gegeten koekje in 14 weken

REGIO - Pepernoten zijn in de laatste periode van het jaar de meest gegeten koekjes van Nederland. Dit blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Nielsen. Maar sinds wanneer worden er eigenlijk pepernoten gemaakt? En waarom strooit zwarte piet pepernoten? Wat is het recept om zelf kruidnootjes te maken? Hieronder alles over de oorsprong van deze bijzondere seizoensgebonden lekkernij.

Nederlandse traditie Pepernoten zijn een Nederlandse traditie waarvan de oorsprong teruggaat tot de 16de eeuw. In die tijd krijgen kinderen bij het Sinterklaasfeest pepernoten die gemaakt zijn van deegresten van peper- en kruidkoek. Sinds de 18de eeuw is de pepernoot zoals wij deze kennen in trek. Deze is van dezelfde soort kruiden gemaakt als speculaas en ontstaat als zeelieden peper, nootmuskaat, kaneel, gember en kruidnagelen meenemen uit het Verre Oosten. Deze krokante pepernoot is kruidiger dan speculaas met veel meer verschillende kruiden die het zijn specifieke smaak geven. Verschil tussen pepernoot en kruidnoot De pepernoot met de meeste kruiden en de bolle vorm is het populairst en wordt ‘kruidnoot’ genoemd. De grotere pepernoot met een grillige, vaak vierkante vorm van zachtere koek heet ‘Oudhollandse’ of ‘ambachtelijke’ pepernoot. De kleine wat hardere pepernoot noemt men ‘bakkersnootjes’ of ‘ambachtelijke kruidnootjes’. De laatste jaren zijn er ook verschillende soorten pepernoten met onder meer chocolade, yoghurt, stroop, truffel en cappuccino. Onderzoek In het laatste kwartaal van het jaar worden er meer pepernoten gegeten dan andere lekkernijen als cake, eierkoeken, stroopwafels of speculaasjes. Dit komt omdat de pepernoot als seizoensproduct niet het hele jaar verkrijgbaar is. In de periode van 14 weken waarin de pepernoot verkrijgbaar is wordt er maar liefst 20,3 miljoen euro (2012) aan uitgegeven. Nederlands Volksfeest In de 19de eeuw staat de pepernoot voor het eerst vermeld in kookboeken. Het strooien van pepernoten is een traditie die in de 19de eeuw ontstaat. In die jaren komt Sinterklaas voor het eerst bij mensen thuis. Het strooien van de pepernoten zou symbool staan voor vruchtbaarheid. Voor Sint Nicolaas zouden kinderen het mooiste bewijs van vruchtbaarheid zijn. Tegenwoordig is Sinterklaas een erg populair en typisch Nederlands volksfeest dat staat voor warmte, gezelligheid, familie, lekkernijen en kadootjes. Recept voor kruidnoten (Met dank aan Van Delft Harderwijk, www.pepernotenfabriek.nl naar eigen zeggen de grootste en oudste pepernotenfabriek ter wereld) Benodigheden 250 gr zelfrijzend bakmeel 125 gr donkere basterdsuiker 100 gr zachte boter 2 eetlepels speculaaskruiden 3 eetlepels melk Bereidingswijze Verwarm de oven voor op 150 graden. Vet de bakplaat in. Zeef het bakmeel boven een kom en maak een kuiltje in het midden. Voeg in het kuiltje de suiker, de boter, de speculaaskruiden, wat zout en de melk toe, en verkruimel die met de vingers door het meel. Kneed dit snel tot een soepel deeg. Vorm kleine balletjes van het deeg, leg die op de ingevette bakplaat en bak de kruidnootjes in ongeveer 20 minuten bruin en gaar. Variatietip Probeer ook eens kruidnootjes met chocolade. Doop een gedeelte van de kruidnootjes in gesmolten pure, melk of witte chocolade. Smelt de chocolade hiervoor in een kom boven een pan met heet water.